ელექტროენერგიის გადამცემ სისტემასთან მესამე პირის დაშვება
გადამცემი სისტემის ოპერატორი ელექტროენერგიის გადამცემი ქსელის წესების მოთხოვნათა დაცვით უზრუნველყოფს გადამცემ სისტემასთან სისტემით მოსარგებლის არადისკრიმინაციურ და შეუზღუდავ დაშვებას. დაშვების საფასურს ანგარიშობს და ადგენს მარეგულირებელი კომისია შესაბამისი მეთოდოლოგიის მიხედვით. სხვადასხვა მოსარგებლისთვის ერთი და იმავე მომსახურების შეთავაზება ხდება თანაბარი სახელშეკრულებო პირობებით, გადაცემის მომსახურების ჰარმონიზებული ხელშეკრულების გამოყენებით ან ქსელის წესების შესაბამისად. კანონი ხელს არ უშლის გრძელვადიანი ხელშეკრულებების გაფორმებას იმ პირობით, რომ ისინი შეესაბამება საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების კანონმდებლობით დადგენილ კონკურენციის წესებს.
გადამცემი სისტემის ოპერატორი საკუთარ ვებგვერდზე აქვეყნებს გადამცემ სისტემასთან დაშვების პროცედურას, წესებსა და პირობებს, მათ შორის ქსელის წესებით დადგენილ მოთხოვნებსა და კომისიის მიერ განსაზღვრულ საფასურებს, აგრეთვე დაშვებისათვის და სისტემით სარგებლობისთვის საჭირო ტექნიკურ და რაოდენობრივ მონაცემებს, რომლებიც რეგულარულად უნდა განახლდეს. კომისიის სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მესამე პირის დაშვებასთან დაკავშირებული მომსახურება შეიძლება გაეწიოს მხოლოდ შესაბამისი ფინანსური გარანტიის წარდგენის შემდეგ; ასეთი გარანტია უნდა იყოს არადისკრიმინაციული, გამჭვირვალე და პროპორციული და არ უნდა ქმნიდეს ბაზარზე შესვლის გაუმართლებელ ბარიერს. გადამცემი სისტემის ოპერატორს მეზობელი ქვეყნების ოპერატორების ქსელთან დაშვება შეუძლია ორმხრივი ან მრავალმხრივი ხელშეკრულებების შესაბამისად, თუ ეს საჭიროა მისი ფუნქციების შესასრულებლად, მათ შორის ტრანსსასაზღვრო გადაცემისთვის. დისპეტჩერიზაციისას ოპერატორი კანონმდებლობით დადგენილი წესით პრიორიტეტს ანიჭებს განახლებადი ენერგიის წყაროთი მომუშავე ან სხვა წახალისებულ წარმოების ობიექტებს.
ბუნებრივი გაზის გადამცემ სისტემასთან დაშვება და უარის თქმის საფუძვლები
ბუნებრივი გაზის გადამცემ სისტემასთან მესამე პირის დაშვებაც ასევე არადისკრიმინაციული და შეუზღუდავია და ხორციელდება ქსელის წესების დაცვით, ხოლო დაშვების საფასური ეფუძნება კომისიის მიერ შესაბამისი მეთოდოლოგიის მიხედვით გაანგარიშებულ და დადგენილ ტარიფს. ამასთანავე, სწორედ ბუნებრივი გაზის სექტორშია კანონით პირდაპირ განსაზღვრული ის შემთხვევები, როცა გადამცემი სისტემის ოპერატორს უარის თქმის უფლება აქვს.
გადამცემი სისტემის ოპერატორს უფლება არ აქვს, მთლიანად ან ნაწილობრივ უარი თქვას ბუნებრივი გაზის გადამცემ სისტემასთან დაშვებაზე, გარდა შემდეგი შემთხვევებისა:
- მოთხოვნილ პერიოდში სიმძლავრის არასაკმარისობა;
- მიერთების წერტილის არარსებობა;
- დაშვება ხელს შეუშლის ოპერატორს კანონის შესაბამისად საჯარო მომსახურების გაწევაში;
- დაშვება საფრთხეს უქმნის საზოგადოების ჯანმრთელობას ან უსაფრთხოებას.
ამ შემთხვევებში უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილება სათანადოდ უნდა იყოს დასაბუთებული მისი მოქმედების ვადის მითითებით, ხოლო უარის თქმის წესი და პირობები განისაზღვრება ბუნებრივი გაზის ქსელის წესებით.
გამანაწილებელ სისტემასთან მესამე პირის დაშვება
გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორიც წესების მოთხოვნათა დაცვით უზრუნველყოფს გამანაწილებელ სისტემასთან არადისკრიმინაციულ და შეუზღუდავ დაშვებას, ხოლო დაშვების საფასური ეფუძნება კომისიის მიერ მეთოდოლოგიის მიხედვით გაანგარიშებულ და დადგენილ ტარიფს. გამანაწილებელ სისტემასთან დაშვებაზე ოპერატორს უფლება არ აქვს უარი თქვას მთლიანად ან ნაწილობრივ, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ მოთხოვნილ პერიოდში დაშვება ხელს შეუშლის მას კანონის შესაბამისად საჯარო მომსახურების გაწევაში ან საფრთხეს შეუქმნის საზოგადოების ჯანმრთელობას ან უსაფრთხოებას. ასეთ შემთხვევებში უარის გადაწყვეტილება სათანადოდ უნდა იყოს დასაბუთებული მოქმედების ვადის მითითებით, ხოლო დაშვებაზე უარის თქმის წესი და პირობები განისაზღვრება შესაბამისი ქსელის წესებით.

