დასაქმებულთა პერსონალური მონაცემების დაცვა (HR Data Compliance) დამსაქმებლებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მგრძნობიარე და რისკის შემცველი სფეროა. სამუშაო ურთიერთობებში დამსაქმებელი ამუშავებს თანამშრომლის შესახებ დიდი მოცულობის ინფორმაციას: პირადობის მოწმობის ასლებს, საბანკო ანგარიშებს, ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცნობებს, ნასამართლეობის ინფორმაციას და ზოგჯერ ბიომეტრიულ მონაცემებსაც კი. საქართველოს კანონმდებლობა მკაცრად არეგულირებს, რა მონაცემების მოთხოვნა აქვს უფლება დამსაქმებელს და როგორ უნდა შეინახოს ისინი. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო, რადგან შრომით ურთიერთობებში თანამშრომლის „თანხმობა“ ხშირად არ ითვლება ნებაყოფლობითად ძალაუფლეფირივი დისბალანსის გამო, ამიტომ დამუშავება სხვა სამართლებრივ საფუძვლებს უნდა ეყრდნობოდეს.
თანამედროვე სამუშაო გარემოში ხშირია ტექნოლოგიური კონტროლის საშუალებები: ვიდეოთვალთვალი, ელექტრონული საშვები, კომპიუტერული აქტივობის მონიტორინგი. თითოეული ეს ქმედება, თუ ის არასწორად არის დანერგილი, შეიძლება ჩაითვალოს თანამშრომლის პრივატულობაში უკანონო ჩარევად და გამოიწვიოს მძიმე ჯარიმები. Legal.ge გაძლევთ საშუალებას დაუკავშირდეთ ექსპერტებს, რომლებიც დაგეხმარებიან HR პროცესების სამართლებრივ გამართვაში, რათა დაიცვათ როგორც კომპანიის ინტერესები, ისე თანამშრომელთა უფლებები.
რას მოიცავს HR მონაცემთა შესაბამისობის სერვისი?
სერვისი ფარავს დასაქმების სრულ ციკლს, ვაკანსიის გამოცხადებიდან თანამშრომლის გათავისუფლების შემდეგ მონაცემთა არქივირებამდე:
- პერსონალური საქმეების აუდიტი: დასაქმებულთა პირადი საქმეების შემოწმება, რათა დადგინდეს, ინახება თუ არა იქ კანონით აკრძალული ან არასაჭირო ინფორმაცია (მაგ. ნასამართლეობის ცნობა ვადაგასული საფუძვლით).
- კონფიდენციალურობის შეთანხმებები (NDA): თანამშრომლებთან გასაფორმებელი ხელშეკრულებების მომზადება, სადაც გაწერილია მათი ვალდებულება კლიენტებისა და კომპანიის მონაცემების დაცვაზე.
- ვიდეო და აუდიო მონიტორინგის რეგულირება: ოფისში კამერების განთავსების ლეგიტიმური მიზნების დასაბუთება და შესაბამისი გამაფრთხილებელი ნიშნების განთავსება.
- ბიომეტრიული მონაცემების მართვა: თითის ანაბეჭდით ან სახის ამომცნობი სისტემით აღრიცხვის კანონიერების შეფასება (რაც ხშირად პრობლემურია საქართველოს კანონმდებლობით).
- კანდიდატთა გადამოწმება (Background Checks): რეკრუტინგის პროცესში კანდიდატის შესახებ ინფორმაციის მოძიების კანონიერი გზების განსაზღვრა.
- შიდა შრომის განაწესის განახლება: მონაცემთა დაცვის პოლიტიკის ინტეგრირება კომპანიის მთავარ შრომით დოკუმენტში.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
დამსაქმებლები ხშირად უშვებენ შეცდომებს, რომლებიც ძვირად უჯდებათ:
- რეზიუმეების უვადოდ შენახვა: კომპანია ინახავს გასაუბრებაზე უარყოფილი კანდიდატების CV-ებს წლების განმავლობაში მათი თანხმობის გარეშე, რაც კანონის დარღვევაა.
- ჯანმრთელობის მონაცემების დამუშავება: დამსაქმებელი ითხოვს ინფორმაციას თანამშრომლის ორსულობის ან ქრონიკული დაავადების შესახებ, როცა ეს არ არის აუცილებელი სამუშაოს შესასრულებლად.
- GPS ტრეკინგი: კომპანიის ავტომობილებზე დამონტაჟებული GPS სისტემა აკონტროლებს თანამშრომელს არასამუშაო საათებშიც, რაც პრივატულობის დარღვევაა.
- ელ-ფოსტის მონიტორინგი: IT დეპარტამენტი კითხულობს თანამშრომლის პირად მიმოწერას კორპორატიულ მეილზე წინასწარი გაფრთხილების გარეშე.
სამართლებრივი ჩარჩო: შრომის კოდექსი და მონაცემთა დაცვა
ამ სფეროს არეგულირებს საქართველოს ორგანული კანონი „საქართველოს შრომის კოდექსი“ და საქართველოს კანონი „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“. კანონი ცალსახად ამბობს, რომ დამსაქმებელს არ აქვს უფლება მოითხოვოს ისეთი ინფორმაცია, რომელიც არ არის დაკავშირებული სამუშაოს შესრულებასთან. განსაკუთრებით მკაცრია მიდგომა ნასამართლეობისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციაზე (განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემები). ასევე, პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის პრაქტიკით, სამუშაო ადგილზე ვიდეოთვალთვალი დასაშვებია მხოლოდ უსაფრთხოების და საკუთრების დაცვის მიზნით, და არა თანამშრომლის მუშაობის ხარისხის გასაკონტროლებლად (გამონაკლისების გარდა). იურისტები დაგეხმარებიან ამ ბალანსის დაცვაში.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
- HR დიაგნოსტიკა: შრომითი ხელშეკრულებებისა და ანკეტების ანალიზი.
- პოლიტიკის შექმნა: „თანამშრომელთა პერსონალური მონაცემების დაცვის პოლიტიკის“ შემუშავება.
- თანხმობის მოპოვება: სადაც საჭიროა (მაგ. ფოტოების ვებგვერდზე განთავსება), თანხმობის ფორმების მომზადება.
- სისტემების გამართვა: ბიომეტრიული და ვიდეო სისტემების კონფიგურაციის იურიდიული შეფასება.
- არქივირების წესები: გათავისუფლებული თანამშრომლების საქმეების შენახვისა და განადგურების ვადების დადგენა.
რატომ ავირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
თანამშრომელი, რომელიც თვლის, რომ მისი უფლებები დაირღვა, ხშირად მიმართავს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურს, რაც კომპანიისთვის ინსპექტირებითა და ჯარიმით სრულდება. HR მონაცემთა დაცვა არ არის მხოლოდ ფორმალობა, ეს არის შრომითი დავების პრევენცია. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი იურისტები სპეციალიზდებიან შრომის სამართლისა და მონაცემთა დაცვის კვეთაზე, რაც უზრუნველყოფს კომპლექსურ და კვალიფიციურ მომსახურებას. დაიცავით თქვენი კომპანია შიდა რისკებისგან დღესვე.
განახლდა: ...