საერთაშორისო ორგანიზაციის ქართული ფორმა: სამართლებრივი საფუძველი
უცხოური არასამთავრობო ორგანიზაციის საქართველოში გასაშვებად საჭიროა სამოქალაქო კოდექსის არასამეწარმეო იურიდიულ პირთა წესების ზუსტად გამოყენება. კოდექსის მე-24 მუხლის თანახმად, იურიდიული პირი არის განსაზღვრული მიზნის მისაღწევად შექმნილი, საკუთარი ქონების მქონე, ორგანიზებული წარმონაქმნი, რომელიც თავისი ქონებით დამოუკიდებლად აგებს პასუხს და საკუთარი სახელით იძენს უფლებებსა და მოვალეობებს. იურიდიული პირი შეიძლება იყოს წევრობაზე დაფუძნებული ან დამოუკიდებელი, მისდევდეს ან არ მისდევდეს მეწარმეობას; მიზნის მიხედვით კი განისაზღვრება მისი რეგისტრაციის გზაც: იურიდიული პირი, რომლის მიზანია არასამეწარმეო საქმიანობა, უნდა დარეგისტრირდეს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესით.
საერთაშორისო ორგანიზაციისთვის ეს ნიშნავს, რომ საქართველოში საქმიანობის არასამეწარმეო ხასიათი წინაპირობაა: თუ საქმიანობა მეწარმეობის ელემენტებს შეიცავს, გამოიყენება სხვა რეგულაცია, ხოლო წმინდა არასამეწარმეო საქმიანობა სწორედ ამ კოდექსის რეჟიმში ჯდება.
ფილიალის ან წარმომადგენლობის რეგისტრაცია
კოდექსის მე-28 მუხლი განსაზღვრავს, რომ არასამეწარმეო იურიდიული პირის, მათ შორის უცხო ქვეყნის არასამეწარმეო იურიდიული პირის ფილიალის (წარმომადგენლობის) რეგისტრაცია ხორციელდება მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიულ პირთა ერთიან რეესტრში. რეესტრს აწარმოებს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი — საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, რომელიც ამ პროცესში მარეგისტრირებელი ორგანოს ფუნქციას ასრულებს.
რეგისტრაციის წესი კიდევ ერთ ნორმას ეყრდნობა: ის ხორციელდება სამოქალაქო კოდექსითა და მეწარმე სუბიექტების, უცხო ქვეყნის მეწარმე იურიდიული პირის ფილიალის (წარმომადგენლობის) რეგისტრაციისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამის მიხედვით, უცხოური ორგანიზაციის ქართული ფილიალი იმავე ადმინისტრაციულ ინფრასტრუქტურაში გადის რეგისტრაციას, რომელშიც ადგილობრივი არასამეწარმეო პირები.
სახელწოდების წესები
კოდექსის მე-27 მუხლი არასამეწარმეო იურიდიული პირის სახელწოდებას განსაზღვრავს. სახელწოდებაში აღინიშნება პირის არასამეწარმეო კუთვნილება; მასში ვერ გამოყენდება ენობრივ ნორმებში ბგერითი ან სიტყვიერი შესატყვისის არმქონე გრაფიკული სიმბოლოები, აგრეთვე სხვა სამართლებრივი ფორმებისთვის დამახასიათებელი აღნიშვნები; სახელწოდებას არ უნდა ერთოდეს ისეთი დამატება, რომელიც მესამე პირს შეცდომაში შეიყვანს, და ის ვერ დაემთხვევა უკვე რეგისტრირებული არასამეწარმეო იურიდიული პირის სახელწოდებას.
სახელწოდების დარღვევა ორმხრივ შედეგს იძლევა: მართლსაწინააღმდეგოდ სხვა იურიდიული პირის სახელწოდებით სარგებლობის შემთხვევაში პირი ვალდებულია უფლებამოსილი პირის მოთხოვნით ეს სარგებლობა შეწყვიტოს და ზიანი აანაზღაუროს. საერთაშორისო ორგანიზაციისთვის ეს იმას ნიშნავს, რომ ქართული ფილიალის სახელწოდება წინასწარ უნდა შემოწმდეს არსებულ რეესტრთან მიმართებაში.