უცხოელი ექიმის მიერ გაცემული სამედიცინო დასკვნის ან კონსულტაციის საქართველოში გამოყენებას საკუთარი, ზუსტად დახაზული სამართლებრივი ტრაექტორია აქვს „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონში. ეს ტრაექტორია ორი კარიბჭიდან იწყება: უცხო ქვეყნის სპეციალისტის მოწვევა დროებითი ან ერთჯერადი მომსახურებისთვის (მუხლი 11), ან საქართველოს ფარგლებს გარეთ მიღებული უფლების აღიარება (მუხლები 8–9); ხოლო დისტანციური ფორმა — ტელემედიცინა — ცალკე ნორმით ემატება (მუხლი 90).
პირველი კარიბჭე — დროებითი ან ერთჯერადი მომსახურება
მუხლი 11 კანონიერ გზას აძლევს უცხო ქვეყნის სპეციალისტის მოწვევას: ის შეიძლება მოწვეულ იქნეს საქართველოში დროებითი დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობისათვის ან ერთჯერადი სამედიცინო მომსახურებისათვის. სამინისტრო ექიმთა პროფესიულ ასოციაციებთან ერთად განსაზღვრავს იმ საექიმო სპეციალობათა ნუსხას, რომლებისთვისაც მიზანშეწონილია უცხო სპეციალისტის მოწვევა; დროებითი საქმიანობის მოწვევა დასაშვებია კანონით გათვალისწინებული ქვეყნების ნუსხით და სპეციალობათა ნუსხით, ერთჯერადი მომსახურებისთვის კი ნებისმიერი სპეციალობის სპეციალისტის მოწვევაა შესაძლებელი — ქვეყნების ნუსხის დაცვით. უფლებას აძლევს პროფესიული განვითარების საბჭო, ექიმთა პროფესიული ასოციაციების რეკომენდაციით და დადგენილი წესით; დროებითი უფლება ერთჯერადად, არაუმეტეს 1 წლით ეძლევა, და საბჭოს შეუძლია ვადის გაგრძელება. ამ უფლების შეჩერება-გაუქმების საფუძვლები გათანაბრებულია სახელმწიფო სერტიფიკატის შესაბამის რეჟიმთან — ანუ სტანდარტი ერთია და უცხოელ სპეციალისტს ქართელ კოლეგაზე მსუბუქი ვალდებულებები არ ელოდება.
მეორე კარიბჭე — უცხოეთში მიღებული უფლების აღიარება
როცა საქმე ეხება უცხო ქვეყანაში უმაღლესი სამედიცინო განათლებამიღებულ პირს ან იმას, ვისაც დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლება საქართველოს ფარგლებს გარეთ აქვს მიღებული, ამოქმედდება მუხლები 8 და 9 — აღიარების ბლოკი: პირველი განსაზღვრავს, როგორ ეღიარება საქართველოში უცხოეთში მიღებული უმაღლესი სამედიცინო განათლება, მეორე კი — როგორ მიემართება დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლება იმ პირს, რომელმაც ეს უფლება უცხოეთში მიიღო. აღიარების გზა სასაზღვრო დასკვნის მომზადების პრაქტიკაში სწორედ იმით იწყება, რომ განსაზღვრავენ, რომელი კარიბჭე ერგება კონკრეტულ ექიმს: განათლების აღიარება, უფლების აღიარება, თუ დროებითი მოწვევის რეჟიმი — და თითოეულ პასუხზე ერთი და იგივე შემდეგი კითხვა დგება: რა დოკუმენტი, რომელი ორგანო და რომელი ვადა.
დისტანციური ფორმა — მუხლი 90
ტელემედიცინის გამოყენებით სამედიცინო კონსულტაციის მიღების უფლება მხოლოდ დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტს აქვს; ამ ფორმით მიღებული კონსულტაციის საფუძველზე პაციენტს რეკომენდაციას აძლევს მხოლოდ ისივე სუბიექტი, და სწორედ ის არის პასუხისმგებელი ამ ფორმით გაწეული მომსახურების შედეგებზე (მუხლი 90). სასაზღვრო კონტექსტში ეს ნიშნავს: უცხოელი სპეციალისტის ჩართვა დისტანციურად კანონიერია მხოლოდ მაშინ, თუ ის საქართველოში მოქმედი სუბიექტის სტატუსით — მუხლი 11-ის ან მუხლები 8–9-ის გავლით — შედის სისტემაში; უბრალოდ „ინტერნეტით გამოწერილი“ უცხოური დასკვნა ამ სტატუსს არ ატარებს. ამიტომ სასაზღვრო დასკვნის მომზადებისას პირველი კითხვა არა ის არის, რამდენად კვალიფიციურია უცხოელი ექიმი, არამედ ის — რომელი ქართული ნორმა აძლევს მის დასკვნას საქართველოში მოქმედების უფლებას. მოწვევის რეჟიმში ეს მუხლი 11-ია, აღიარების რეჟიმში — მუხლები 8 და 9, დისტანციურ ფორმაში კი პასუხისმგებლობის ბლოკი მუხლი 90-დან მოდის; სამივე ერთად ქმნის იმ კონტურს, რომლის გარეთაც სასაზღვრო სამედიცინო დოკუმენტი ქართული სამართლისთვის უბრალოდ არ არსებობს.
საბჭო, მოწვევა და ვადები — მუხლი 11
უფლებას გასცემს პროფესიული განვითარების საბჭო ექიმთა პროფესიული ასოციაციების რეკომენდაციით, შესაბამისი მინისტრის მიერ დადგენილი წესით. სამინისტროს შეუძლია სპეციალისტის მოწვევა საკუთარი ინიციატივით; სამინისტროს მიერ მოწვევამდე აუცილებელია იმ სამედიცინო დაწესებულების წერილობითი თანხმობა, სადაც სპეციალისტი იმუშავებს; დაწესებულებასაც შეუძლია მოწვევა საკუთარი ინიციატივით ან პაციენტის მოთხოვნით.
დროებითი დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლება ერთჯერადად ეძლევა არაუმეტეს 1 წლით, და საბჭოს უფლება აქვს ვადა გააგრძელოს. უფლების შეჩერების/გაუქმების საფუძვლები გათანაბრებულია სახელმწიფო სერტიფიკატის შეჩერების/გაუქმების პირობებთან. გადაუდებელი დახმარების შემთხვევაში დოკუმენტების გაფორმება შეიძლება მომსახურების გაწევის შემდეგ, ხოლო რეზიდენტის ან სპეციალობის მაძიებლის მუშაობა უცხოელი სპეციალისტის ხელმძღვანელობით ჩაითვლება პროფესიული მზადების ნაწილად, თუ შესაბამისობას საბჭო დაადასტურებს.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ ამ სფეროსთან დაკავშირებით ხშირად დასმულ კითხვებს.
შეიძლება თუ არა უცხოელი ექიმის მიერ საქართველოში კონსულტაციის გაწევა?
დიახ — დროებითი ან ერთჯერადი მომსახურების რეჟიმით (მუხლი 11) ან უცხოეთში მიღებული განათლების/უფლების აღიარებით (მუხლები 8–9).
რამდენი ხნით ეძლევა დროებითი უფლება?
არაუმეტეს 1 წლით, ერთჯერადად; ვადის გაგრძელება საბჭოს უფლებამოსილებაა (მუხლი 11).
ვინ არის პასუხისმგებელი დისტანციური კონსულტაციის შედეგებზე?
ის დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტი, რომელიც უშუალოდ გასცემს რეკომენდაციას (მუხლი 90).
აქვს თუ არა ძალა უცხოურ დასკვნას საქართველოში?
მხოლოდ მაშინ, თუ ის კანონით დადგენილი კარიბჭით — მოწვევით ან აღიარებით — შემოსული სუბიექტის საქმიანობის ნაწილია; წინააღმდეგ შემთხვევაში ის ქართული სამედიცინო-სამართლებრივი კონტურის გარეთ რჩება და მკურნალობის გადაწყვეტილების საფუძველი ვერ გახდება.
ვინ აძლევს უცხოელ სპეციალისტს უფლებას?
პროფესიული განვითარების საბჭო — ექიმთა პროფესიული ასოციაციების რეკომენდაციით და მინისტრის მიერ დადგენილი წესით (მუხლი 11).
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი სასაზღვრო სამედიცინო დასკვნების საქმეებს ზუსტი კვალიფიკაციით იწყებს: ვადგენთ, რომელი კარიბჭე ესაჭიროება კონკრეტულ ექიმს — მუხლი 11-ის მოწვევა თუ მუხლები 8–9-ის აღიარება — და ვაფასებთ დისტანციური ჩართვის კანონიერებას მუხლი 90-თან. მიმართეთ Legal.ge-ს კონსულტაციისთვის — საზღვარგარეთული კვალიფიკაცია საქართველოში მხოლოდ ზუსტი პროცედურით ყოფნის ძალაში, და ეს პროცედურა ჩვენი ყოველდღიური საქმიანობაა.