ვის უფლება აქვს ტელემედიცინით კონსულტაციაზე
ტელემედიცინის კანონიერი გამოყენება საქართველოში „საექიმო საქმიანობის შესახებ“ კანონის სპეციალური ნორმებით წყდება, და შესაბამისობის პირველი წერტილი სუბიექტურია: 90-ე მუხლის თანახმად, ტელემედიცინის გამოყენებით სამედიცინო კონსულტაციის მიღების უფლება აქვს მხოლოდ დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტს. ეს ნიშნავს, რომ დისტანციური კონსულტაციის მოდელი, რომელსაც ლიცენზირებული ექიმი არ უძღვის წინ, კანონიერ ტელემედიცინად არ ჩაითვლება.
იმავე მუხლის მეორე და მესამე ნაწილები პასუხისმგებლობის არქიტექტურას ასახავს: ტელემედიცინის გამოყენებით მიღებული სამედიცინო კონსულტაციის საფუძველზე პაციენტს რეკომენდაციას აძლევს მხოლოდ დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტი, და პაციენტისათვის ამ ფორმით გაწეული სამედიცინო მომსახურების შედეგებზე პასუხისმგებელია სწორედ ის სუბიექტი, რომელიც უშუალოდ გასცემს რეკომენდაციას. პლატფორმა ან ტექნოლოგიური საშუალება მხოლოდ არხია — კლინიკური გადაწყვეტილების წყარო და პასუხისმგებელი მაინც ექიმია.
პრაქტიკული თვალსაზრისით სუბიექტური კრიტერიუმი ორ სიტუაციაში ხდება გადამწყვეტი. პირველი — კონსულტაციის მოწვევის ფორმა: თუ სერვისი პაციენტს უკავშირდება ექიმის ნაცვლად ალგორითმული ან აპლიკაციური რეკომენდაციით, ეს ტელემედიცინის კანონიერ ფორმად არ ჩაითვლება, რადგან რეკომენდაციის წყარო საექიმო სუბიექტი არ არის. მეორე — მრავალსაფეხურიანი მომსახურება: როცა კონსულტაციას რამდენიმე სპეციალისტი აწარმოებს, რეკომენდაციის გამცემი და პასუხისმგებელი სუბიექტი ზუსტად უნდა იდენტიფიცირდეს დოკუმენტაციაში.
პაციენტის ინფორმაციის კონფიდენციალურობა
91-ე მუხლი დისტანციური მომსახურების მეორე ქვაკუთხედს აწესრიგებს — მონაცემთა დაცვას. ტელემედიცინის საშუალებების გამოყენებისას პაციენტის შესახებ ინფორმაციის კონფიდენციალურობის დაცვა ევალება დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტს. ანუ მონაცემთა უსაფრთხოების ვალდებულება ექიმს ეკისრება და არა მხოლოდ ტექნიკურ მომწოდებელს.
კანონი ანონიმურობის შესაძლებლობასაც განსაზღვრავს: პაციენტის მოთხოვნით მონაცემები მისი ვინაობის, ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და პირადი ცხოვრების შესახებ ტელემედიცინის გამოყენებით შეიძლება გადაიცეს ანონიმურად. პრაქტიკული შედეგი პლატფორმებისთვის ცხადია: სისტემამ უნდა უზრუნველყოს როგორც იდენტიფიცირებადი, ისე ანონიმური მონაცემთა ნაკადის ტექნიკური შესაძლებლობა, და ამ მოთხოვნის დაუცველობა უკვე შესაბამისობის ხარვეზია, თუმცა მისი აღმოფხვრა ტექნიკურად მარტივია, თუ პროექტი თავიდანვე ითვალისწინებს ორ რეჟიმს.
კონფიდენციალურობის ბლოკში კიდევ ერთი პრაქტიკული დეტალია: ტელემედიცინის საშუალებები გადაცემისა და შენახვის ტექნიკურ არხს მოიცავს, ამიტომ სუბიექტის მოვალეობა არ ამოიწურება კონსულტაციის სესიით — ჩანაწერების, შეტყობინებების და ისტორიის შენახვის რეჟიმიც ამავე სტანდარტით უნდა შემოწმდებოდეს. ტელემედიცინის პროექტის შიდა პოლიტიკამ ეს ციკლი მთლიანად უნდა დააფაროს, სხვა შემთხვევაში ხარვეზი სწორედ ყველაზე ხშირად დავიწყებულ რგოლში — შენახვაში — გამოჩნდება.