სპორტსმენის წარმომადგენლობა

სპორტული აგენტის წარმომადგენლობა

შეუძლია თუ არა სპორტსმენს აგენტის ხელშეკრულების ნებისმიერ დროს შეწყვეტა?

დიახ — სამოქალაქო კოდექსის მუხლი 720 მხარეებს შეწყვეტის უფლებას ნებისმიერ დროს აძლევს და ამ უფლებაზე უარის შეთანხმება ბათილია.

როდის შეიძლება აგენტმა მითითებებს გადაუხვიოს?

მუხლი 712 მიხედვით — მხოლოდ მაშინ, როცა გარემოებებიდან გამომდინარე შეიძლება დაშვებულ იქნეს, რომ სპორტსმენი გადახვევას მოიწონებდა; ამასთან აგენტი მოვალეა აცნობოს და დაელოდოს გადაწყვეტილებას.

არსებობს თუ არა აგენტის ანგარიშვალდებულება?

დიახ — მუხლი 713 აგენტს ავალდებულებს მისცეს სპორტსმენს აუცილებელი ინფორმაცია, მოთხოვნით მიაწოდოს ცნობები შესრულების მიმდინარეობის შესახებ და დასრულების შემდეგ ანგარიში ჩააბაროს.

ვინ ანაზღაურებს აგენტის ხარჯებს?

მუხლი 717 მიხედვით სპორტსმენი ანაზღაურებს მინდობილი მოქმედების შესასრულებლად გაწეულ აუცილებელ ხარჯებს, თუ ისინი გასამრჯელოთი არ უნდა დაიფაროს; აგენტს შეუძლია ავანსიც მოითხოვოს.

4 წთ·9 იან 2026

სპორტული წარმომადგენლობის სამართლებრივი ბუნება და საფუძველი

სპორტული აგენტის წარმომადგენლობა საქართველოს კანონმდებლობაში ცალკე, სპეციალური ხელშეკრულების ტიპად არ არსებობს — ის სრულად ეტევა სამოქალაქო კოდექსით დაწესებული დავალების ხელშეკრულების ჩარჩოში. კოდექსის მუხლი 709 განსაზღვრავს, რომ დავალების ხელშეკრულებით რწმუნებული ვალდებულია შეასრულოს მისთვის დავალებული (მინდობილი) ერთი ან რამდენიმე მოქმედება მარწმუნებლის სახელითა და ხარჯზე. სპორტულ პრაქტიკაში ეს იმას ნიშნავს, რომ აგენტი ტრანსფეროს, სარეკლამო, სპონსორულ თუ სხვა მოლაპარაკებებს სპორტსმენის სახელით და მის ხარჯზე აწარმოებს, და მოქმედების სამართლებრივი შედეგები პირდაპირ სპორტსმენზე გადადის. სწორედ ამიტომ გადამწყვეტია, რა არის მინდობილი და რომელ ფარგლებში — ეს თავად ხელშეკრულებამ უნდა განსაზღვროს ზუსტად.

აგენტის მოვალეობა — სპორტსმენის მითითებების შესრულება

სამოქალაქო კოდექსის მუხლი 712 რწმუნებულს მოვალეობას აკისრებს შეასრულოს მარწმუნებლის მითითებები. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ აგენტი ვერ ჩაანაცვლებს სპორტსმენის ნებას საკუთარი შეხედულებით: ტრანსფეროს პირობები, მისაღები პირობების ზღვარი ან ის, რომელ კლუბთან საერთოდ არ მოილაპარაკოს — ყველაფერი ეს სპორტსმენის მითითებაა და აგენტი მასზე მიბმულია. მითითებებისაგან გადახვევა დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როცა გარემოებებიდან გამომდინარე აგენტს შეუძლია ივარაუდოს, რომ საქმის ვითარების ცოდნის შემთხვევაში სპორტსმენი ასეთ გადახვევას მოიწონებდა. ამავდროულად, აგენტი მოვალეა გადახვევამდე შეატყობინოს სპორტსმენს და დაელოდოს მის გადაწყვეტილებას, თუკი დაყოვნებით სპორტსმენს ზიანის მიყენების საფრთხე არ შეექმნება. განსაკუთრებული წესიც არსებობს: თუ მითითებების შესრულებამ შეიძლება სპორტსმენს მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენოს, აგენტი მათ მხოლოდ მაშინ ასრულებს, როცა აცნობებს სპორტსმენს ზიანის თაობაზე, ხოლო სპორტსმენი არ შეცვლის თავის მითითებას.

ინფორმაციის მიწოდებისა და ანგარიშის ჩაბარების ვალდებულება

მუხლი 713 ადგენს აგენტის ინფორმაციულ მოვალეობებს: რწმუნებული მოვალეა მისცეს მარწმუნებელს აუცილებელი ინფორმაცია, მისი მოთხოვნით კი — მიაწოდოს ცნობები დავალების შესრულების მიმდინარეობის შესახებ, შესრულების შემდეგ კი ჩააბაროს მას ანგარიში. სპორტულ წარმომადგენლობაში ეს ეხება ყველაფერს — კლუბთან მიმდინარე საუბრებიდან შეთავაზებულ პირობებამდე. სპორტსმენს უფლება აქვს იცოდეს, როგორ ხორციელდება მის სახელზე და ხარჯზე მიმდინარე საქმიანობა. კანონი აქ მნიშვნელოვან ფორმალურ მოთხოვნასაც აწესებს: შეთანხმება, რომლითაც მომავალში შეიზღუდება ან გამოირიცხება აგენტის ეს მოვალეობები, საჭიროებს წერილობით ფორმას — ზეპირი შეთანხმება ამ მიმართულებით უძლურია. ეს სპორტსმენის კონტროლის ინსტრუმენტია და ისეთივე ყურადღებით უნდა მიეკიდოს, როგორც სასყიდლის პირობებს.

მუხლი 714 განსაზღვრავს, რომ რწმუნებული მოვალეა არ გაახმაუროს თავისი საქმიანობის ფარგლებში მისთვის ცნობილი ფაქტები, რომელთა საიდუმლოდ შენახვითაც სპორტსმენი მართლზომიერად არის დაინტერესებული, თუკი კანონის საფუძველზე არ არსებობს გამჟღავნების მოვალეობა ან სპორტსმენი თავად ნებას არ დართავს. სპორტულ ბაზარზე ამ მოვალეობის ღირებულება განსაკუთრებით მაღალია: ტრანსფეროს გეგმები, ჯანმრთელობის შესახებ ცნობები, ხელშეკრულების პირობები ან კლუბებთან მიმდინარე მოლაპარაკებების დეტალები ხშირად მატერიალურ და რეპუტაციულ ღირებულებას ატარებს, და მათი გაჟონვა სპორტსმენს პირდაპირ აზიანებს. არსებითია ისიც, რომ გაუხმაურებლობის მოვალეობა სახელშეკრულებო ურთიერთობების დამთავრების შემდეგაც გრძელდება — აგენტთან გზების გაყრა საიდუმლოების გამჟღავნების ნებართვა არ არის.

განახლდა: 18 ნოე 2026

გადამოწმებულია მოქმედ კანონმდებლობასთან: 9 ივლ 2026