ფაქტორინგის ცნება და საგანი
ფაქტორინგი არის გარიგება, რომელიც გულისხმობს ძირითადი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დებიტორული დავალიანების გადაცემას და ამ გარიგების რეგისტრაციას ფაქტორინგის რეესტრში. რეგისტრაციის შედეგად დებიტორული დავალიანებიდან გამომდინარე მოთხოვნაზე საკუთრების უფლება შესაბამის ფაქტორს გადაეცემა. ამრიგად, ამ გარიგების არსი ორი ურთიერთდაკავშირებული ელემენტია — დავალიანების ფაქტორისთვის გადაცემა და მისი ასახვა ფაქტორინგის რეესტრში; რეგისტრაციის გარეშე მოთხოვნაზე საკუთრების გადასვლა არ ხდება.
დებიტორული დავალიანება ძირითადი ხელშეკრულების საფუძველზე საქონლის მიწოდების ან მომსახურების გაწევის — მათ შორის, ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებული პროდუქტის ან/და მომსახურების მიწოდების — შედეგად წარმოშობილი ფულადი თანხის გადახდის მოთხოვნის ნებისმიერი არსებული მოკლევადიანი ვადამოუსვლელი უფლებაა, როგორც სრულად, ისე ნაწილობრივ. ამ განმარტებიდან გამორიცხულია ჩეკიდან, თამასუქიდან, ფასიანი ქაღალდიდან, აკრედიტივიდან ან სადეპოზიტო ანგარიშიდან გამომდინარე გადახდის მოთხოვნის უფლება. მოკლევადიანობა ნიშნავს, რომ დავალიანების გადახდის ვადა მისი წარმოშობიდან 1 წელს არ აღემატება. აღსანიშნავია ასევე, რომ ამ კანონის მიზნებისთვის მომსახურება არ მოიცავს შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობებს, ამიტომ შრომის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები ფაქტორინგის სფეროს მიღმა რჩება.
ფაქტორინგის საგანი მხოლოდ დებიტორული დავალიანების გადაცემა შეიძლება იყოს. დაუშვებელია, ფაქტორინგის საგანი იყოს იმ დებიტორული დავალიანების გადაცემა, რომელიც გამომდინარეობს პირადი ან საოჯახო მეურნეობის საჭიროებებისთვის საქონლის მიწოდებიდან ან მომსახურების გაწევიდან, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც საქონლით ვაჭრობა ან მომსახურების გაწევა მოთხოვნის დამთმობი მხარის სამეწარმეო საქმიანობის ნაწილია.
მოვალის მიმართ მოთხოვნის არსებობის დამადასტურებელი დოკუმენტი ფაქტორინგის მიზნებისთვის საგადასახადო ანგარიშფაქტურაა, რომელიც ელექტრონული ფორმითაა გამოწერილი. თუ საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევებში საგადასახადო ანგარიშფაქტურა არ გამოიწერება, დამადასტურებელ დოკუმენტად ინვოისი ჩაითვლება. ინვოისის იდენტიფიცირება მარტივი უნდა იყოს, რისთვისაც მას უნდა ჰქონდეს ინვოისის გამომწერის მიერ მინიჭებული უნიკალური საიდენტიფიკაციო კოდი.