მომსახურების ხელშეკრულების სამართლებრივი საფუძველი
საერთაშორისო მომსახურების ხელშეკრულება ქართული სამართლის პრიზმაში ეყრდნობა ვალდებულების ზოგად ცნებას: ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება, და შესრულება შეიძლება გამოიხატოს მოქმედებისაგან თავის შეკავებაშიც. ამასთან, ვალდებულება შეიძლება ყველა მხარეს აკისრებდეს მეორე მხარის უფლებებისა და ქონებისადმი განსაკუთრებულ გულისხმიერებას — ეს ზოგადი საფუძველი მომსახურების ხელშეკრულებებსაც ავრცელებს თავის ქვეშ და საერთაშორისო გარიგებებშიც უცვლელი რჩება.
ხელშეკრულების თავისუფლების პრინციპი საერთაშორისო მომსახურებისთვისაც გადამწყვეტია: კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ მათი შინაარსი, მათ შორის ისეთებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას. ამასთან, დომინირებული მდგომარეობის მქონე მხარეს ეკისრება ხელშეკრულების დადების ვალდებულება და ეკრძალება კონტრაჰენტისთვის უსაფუძვლოდ არათანაბარი პირობების შეთავაზება.
არსებითი პირობები და ხელშეკრულების ფორმა
ხელშეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები მის ყველა არსებით პირობაზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით. არსებითად ჩაითვლება ის პირობები, რომლებზეც ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით უნდა მიღწეულ იქნეს შეთანხმება ანდა რომლებიც ასეთად მიჩნეულია კანონის მიერ. საერთაშორისო მომსახურებაში ეს ნიშნავს, რომ მომსახურების აღწერა, ხარისხის კრიტერიუმები და შედეგის გაზომვა წინასწარ უნდა იყოს განსაზღვრული.
ხელშეკრულებით შეიძლება წარმოიშვას მომავალი ხელშეკრულების დადების ვალდებულებაც — წინარე ხელშეკრულება, რომელზეც ძირითადი ხელშეკრულებისთვის გათვალისწინებული ფორმა ვრცელდება. ეს ინსტრუმენტი საშუალებას იძლევა რთული პროექტები ეტაპობრივად სწორდებოდეს: ჯერ თანამშრომლობის ჩარჩო, შემდეგ კი სრულფასოვანი ხელშეკრულება. საერთაშორისო პარტნიორები ამ გზით უსაფრთხოდ ამოწმებენ პირობებს სრული ვალდებულებების მიღებამდე.
სტანდარტული პირობები საერთაშორისო მომსახურებაში
საერთაშორისო მომსახურების ხელშეკრულებები ხშირად შეიცავს წინასწარ ჩამოყალიბებულ, მრავალჯერადი გამოყენებისთვის განკუთვნილ სტანდარტულ პირობებს, რომლებსაც ერთი მხარე უდგენს მეორეს. კანონის მიხედვით, დეტალურად მხარეთა მიერ განსაზღვრული პირობები სტანდარტულად აღარ მიიჩნევა, ხოლო უშუალოდ მხარეთა მიერ შეთანხმებულ პირობებს სტანდარტულებთან შედარებით უპირატესობა ენიჭება — ეს წესი იცავს კლიენტს ფორმულარებით თავსმოხვეული უსარგებლო პუნქტებისგან.
სტანდარტული პირობები ხელშეკრულების შემადგენელ ნაწილად მხოლოდ მაშინ იქცევა, როცა შემთავაზებელი ხელშეკრულების დადების ადგილას თვალსაჩინო წარწერას გააკეთებს და მიუთითებს ამ პირობებზე, და მეორე მხარეს შესაძლებლობა აქვს გაეცნოს მათ შინაარსს და, თანახმა თუ არის, მიიღოს ისინი. მეწარმე კონტრაჰენტის მიმართ კი საკმარისია, რომ აუცილებელი გულისხმიერების გამოჩენისას ეს პირობები გასათვალისწინებელი ყოფილიყო — ბიზნეს-პარტნიორს უფრო მეტი ყურადღება ევალება.