ჰიდროელექტროპროექტები

ჰიდროელექტრო პროექტის სამართლებრივი კონტური

ჰიდროელექტრო პროექტის განხორციელება ენერგეტიკის შესახებ კანონის იმ ნორმებზეა დამოკიდებული, რომლებიც ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღებას, ქსელთან ინტეგრაციის დაგეგმვას და გადამცემ სისტემასთან დაშვებას აწესრიგებს. ამ გვერდზე განვმარტავთ ამ ოთხ კომპონენტს: საცდელ გაშვებას, ათწლიან განვითარების გეგმას, მესამე პირის დაშვების რეჟიმს და გამანაწილებელი ქსელის განვითარების გეგმას.

ექსპლუატაციაში მიღება — საცდელი გაშვება

საწარმომ, რომელმაც ელექტროენერგიის წარმოების ობიექტი ააშენა ან რეკონსტრუქცია განახორციელა — მათ შორის, გაზარდა მისი სიმძლავრე — და კანონმდებლობით დადგენილი წესითა და ტექნიკური მოთხოვნების დაცვით მიაერთა იგი გადამცემ ან გამანაწილებელ ქსელთან, ექსპლუატაციაში მისაღებად საცდელი გაშვებისთვის ან/და კომპლექსური გასინჯვისთვის უნდა მიმართოს შესაბამისი სისტემის ოპერატორს, რომლის ქსელთანაც არის ობიექტი მიერთებული. გადამცემი სისტემის ოპერატორის წარმომადგენლები მონაწილეობენ ამ პროცესში.

ოპერატორები საცდელ გაშვებას ან/და კომპლექსურ გასინჯვას ახორციელებენ და ექსპლუატაციაში მიღებაზე თანხმობას გასცემენ ქსელის წესებით დადგენილი წესით. თუ წესებით სხვა რამ არ არის დადგენილი, სისტემის ოპერატორმა თანხმობა ან უარი უნდა განაცხადოს საცდელი გაშვებიდან არაუმეტეს 90 კალენდარული დღის ვადაში. ამ პერიოდში მფლობელი საწარმო ვალდებული არ არის მოიპოვოს წარმოების ლიცენზია, ხოლო წარმოებული ელექტროენერგიის ყიდვა-გაყიდვა რეგულირდება ბაზრის წესებით. ექსპლუატაციაში მიღებული ობიექტით წარმოება დაიშვება მხოლოდ ლიცენზიის საფუძველზე, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, როცა საკმარისია ორგანოს მიერ გაცემული ექსპლუატაციაში მიღების დამადასტურებელი დოკუმენტი.

ქსელში ინტეგრაციის დაგეგმვა

ჰიდროელექტრო ობიექტის ქსელში მოთავსება ათწლიანი დაგეგმვით წყდება: გადამცემი სისტემის ოპერატორი ყოველწლიურად, მომდევნო 10 კალენდარული წლისთვის შეიმუშავებს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიან გეგმას. გეგმა შეიცავს ინფორმაციას მოთხოვნა-მიწოდებაზე, იმ ძირითად ინფრასტრუქტურაზე, რომელიც მომდევნო 10 წლის განმავლობაში უნდა აშენდეს ან გაუმჯობესდეს, გადაწყვეტილ და მომდევნო 3 წლის განმავლობაში განსახორციელებელ ინვესტიციებზე და — ჰიდროპროექტებისთვის უმნიშვნელოვანესი — ინფორმაციას წარმოების ახალი ობიექტების, მათ შორის განახლებადი ენერგიის წყაროების, ქსელში ინტეგრირების შესახებ.

პროცედურული ვადებიც მკაფიოა: გეგმის პროექტი დაინტერესებულ მხარეებთან კონსულტაციების შემდეგ, არაუგვიანეს შესაბამისი წლის 1 ოქტომბრისა, წარედგინება სამინისტროსა და კომისიას. კომისია განიხილავს პროექტს, ამოწმებს, მოიცავს თუ არა ის ყველა საინვესტიციო საჭიროებას, და შენიშვნებს წარუდგენს სამინისტროს მიღებიდან 2 თვის ვადაში. სამინისტრო მთავრობის თანხმობით არაუგვიანეს წლის დასრულებისა უზრუნველყოფს გეგმის დამტკიცებას. ჰიდროელექტრო დეველოპერისთვის ეს გეგმა ზუსტად ის დოკუმენტია, რომელიც წყვეტს, თუ რომელ ჰორიზონტზე ექნება მის ობიექტს ქსელური კაპასიტეტი.