თანხმობის საფუძველი და წინასწარი ვადა
„აზარტული თამაშობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-31 მუხლი აწესრიგებს ლატარიის ორგანიზატორის მიერ შემოსავლების სამსახურთან თანხმობის მიღების წესს. ლატარიის ორგანიზატორი ვალდებულია თამაშობის მოწყობის შესახებ თანხმობის მისაღებად მის მოწყობამდე 2 კვირით ადრე მიმართოს შემოსავლების სამსახურს და წარუდგინოს კანონით განსაზღვრული დოკუმენტები. ეს წინასწარი ვადა საშუალებას აძლევს კონტროლს ორგანოს წარდგენილი მასალა განიხილოს და ლატარეის პირობები კანონიერების თვალსაზრისით შეაფასოს სანამ ბილეთები ბრუნვაში გავა. დოკუმენტაციის წარდგენა განსხვავებულია ტირაჟიანი და მომენტალური ლატარიისთვის, რადგან ამ ორი სახის თამაშობის ტექნოლოგია და მოთამაშისთვის საფასურის გაცემის ლოგიკა სხვადასხვაა. თანხმობის გარეშე თამაშობის დაწყება კანონდარღვევა იქნება.
ტირაჟიანი ლატარიის დოკუმენტები
ტირაჟიანი ლატარიის მოწყობისთვის შემოსავლების სამსახურს წარედგინება: ტირაჟიანი ლატარიის მოწყობის პირობები (რეგლამენტი), რომელიც უნდა მოიცავდეს თამაშის ზოგად წესს, ლატარიის დაწყების თარიღს, მოგების გაცემის ზღვრულ ვადას და ადგილს, ბილეთის ფასს, პრეტენზიის განხილვის წესსა და ვადას, დასაბეჭდი ბილეთების რაოდენობასა და ნუმერაციას; ხელშეკრულება ლატარიის ორგანიზატორსა და იმ პირს შორის, რომელიც ამზადებს ტირაჟიანი ლატარიის ბილეთებს, დასამზადებელი ბილეთების რაოდენობისა და ნუმერაციის მითითებით — გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ბილეთებს თვითონ ორგანიზატორი ამზადებს; და ტირაჟიანი ლატარიის ბილეთის ნიმუში. რეგლამენტის აღნიშნული ელემენტები ერთად წარმოაჩენს მოთამაშისთვის არსებით პირობებს: რა ღირს მონაწილეობა, როდის და სად გაიცემა მოგება, რამდენი ბილეთი იბეჭდება და როგორ ნომრდება ისინი. ბილეთის ნიმუში კი იძლევა შესაძლებლობას დარწმუნდეთ, რომ რეალურად დაბეჭდილი ბილეთი დათანხმებულ ფორმას შეესაბამება. ხელშეკრულების წარდგენის მოთხოვნა იმით არის განპირობებული, რომ ბილეთების დამამზადებელი პირი და მის მიერ დასაბეჭდი რაოდენობა და ნუმერაცია ცნობილი უნდა იყოს კონტროლის ორგანოსთვის და თამაშობაში ვერ გამოჩნდება დაუდასტურებელი ბილეთის მასა, რომელიც საპრიზო ფონდთან აღარ იქნება შესაბამისობაში.
მომენტალური ლატარიის დოკუმენტები და ვადა
მომენტალური ლატარიის მოწყობისთვის წარედგინება იმავე სტრუქტურის დოკუმენტაცია: მოწყობის პირობები (რეგლამენტი) თამაშის ზოგადი წესით, დაწყების თარიღით, მოგების გაცემის ზღვრული ვადითა და ადგილით, ბილეთის ფასით, პრეტენზიის განხილვის წესითა და ვადით, დასაბეჭდი ბილეთების რაოდენობითა და ნუმერაციით, აგრეთვე — დამატებით — საპრიზო ფონდის ოდენობით, პრიზების ჩამონათვალით, რაოდენობით და ერთეულის ღირებულებით; ხელშეკრულება ბილეთების დამამზადებელ პირთან ან თვით ორგანიზატორის მიერ დამზადების შემთხვევაში ამ დოკუმენტის გარეშე; და ბილეთის ნიმუში. საპრიზო ფონდის და პრიზების დეტალიზაცია მომენტალური ლატარიის ბუნებით არის განპირობებული: შედეგი ადგილზე ირკვევა და მოთამაშემ უნდა იცოდეს, რა არის გათამაშებული. ამავე მუხლით დადგენილია, რომ მომენტალური ლატარია შესაძლებელია მოეწყოს არაუმეტეს 2 წლის ვადით — ეს არის მაქსიმალური დრო, რომლის განმავლობაშიც დათანხმებული მომენტალური ლატარია შეიძლება ფუნქციონირებდეს.
ცვლილებების შეტყობინება და გათამაშების კონტროლი
ლატარიის ორგანიზატორი ვალდებულია სხვა ცვლილების — დირექტორის, იურიდიული მისამართის შეცვლის, ბილეთების დამატებითი რაოდენობის ბეჭდვის და სხვა — შესახებ, რომელიც არ იწვევს თამაშობის არსებით ცვლილებას, 3 დღით ადრე წერილობით აცნობოს შემოსავლების სამსახურს. ეს ნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული ხასიათის ცვლილებებიც კი გამჭვირვალე უნდა იყოს კონტროლის ორგანოსთვის. ორგანიზატორს ასევე ეკისრება თამაშის წესების საჯაროობის უზრუნველყოფა და მოთამაშეებისთვის მათი დაუბრკოლებლად მიწოდება. საპრიზო ფონდის გათამაშების კონტროლისთვის შეიქმნება კომისია, რომელიც უზრუნველყოფს გათამაშებას მოწყობის პირობების (რეგლამენტის) დაცვით და მათ შესაბამისად; ეს კომისია უნდა შედგებოდეს არანაკლებ 3 მოწვეული, ლატარიის ორგანიზატორისგან დამოუკიდებელი წევრისგან. დამოუკიდებლობის მოთხოვნა სწორედ იმისთვისაა, რომ გათამაშების კეთილსინდისიერებაზე ეჭვი არ აღძრას. ბოლოს, ორგანიზატორი ვალდებულია გათამაშების მიმდინარეობისა და შედეგების თაობაზე ინფორმაცია 5 სამუშაო დღის ვადაში წარუდგინოს შემოსავლების სამსახურს, რაც კონტროლის ორგანოს აძლევს შესაძლებლობას ადეკვატურ დროს გადაამოწმოს ტირაჟების შედეგები.
აკრძალული ადგილები
კანონის მე-35 მუხლი ლატარიებსაც ვრცელავს ტერიტორიულ აკრძალვებზე: დაუშვებელია ლატარიის, აზარტული და მომგებიანი თამაშობების (გარდა წამახალისებელი გათამაშებისა) მოწყობა, აგრეთვე მათი ბილეთების გაყიდვა/გავრცელება საბავშვო, სამედიცინო და საგანმანათლებლო დაწესებულებებში, საკულტო ნაგებობებში, საბავშვო სანატორიუმებში, ბიბლიოთეკებში, მუზეუმებში, სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებისა და მუნიციპალიტეტების ორგანოების ადმინისტრაციულ შენობებში, აგრეთვე მუნიციპალიტეტის შესაბამისი ორგანოს გადაწყვეტილებით აკრძალულ ადგილებში (ტერიტორიულ ზონებში, შენობა-ნაგებობებში). მუნიციპალიტეტის შესაბამისი ორგანო უფლებამოსილია განსაზღვროს ის ადგილები, სადაც აზარტული და მომგებიანი თამაშობების (გარდა წამახალისებელი გათამაშებისა) მოწყობა შესაძლებელია, გარდა ამ მუხლის პირველი პუნქტით დაცული ადგილებისა. ბილეთების გავრცელების ქსელის მოწყობისას სწორედ ეს აკრძალვები განსაზღვრავს, სად შეიძლება და სად არა ლატარიის ბილეთის რეალიზაცია. აკრძალვა ეხება როგორც თამაშობის მოწყობას, ასევე ბილეთების გაყიდვა-გავრცელებას. წამახალისებელი გათამაშებები ამ მუხლით დადგენილი აკრძალვებისგან გამოირიცხება, რაც მათ ბუნებას შეესაბამება — ისინი სავაჭრო ობიექტებში მიმდინარე საერთო რეალიზაციის პროცესს ერწყმის. დარჩენილი შემთხვევებისთვის კი მუნიციპალიტეტის გადაწყვეტილებების გაცნობა და საკუთარ გავრცელების გეგმასთან მათი შეჯერება ორგანიზატორის პრაქტიკული ვალდებულებაა.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენად ადრე უნდა მივმართოთ შემოსავლების სამსახურს თანხმობისთვის?
თამაშობის მოწყობამდე 2 კვირით ადრე. ამავე დროს წარდგენილი უნდა იყოს რეგლამენტი, საჭიროების შემთხვევაში — ბილეთების დამამზადებელთან ხელშეკრულება და ბილეთის ნიმუში.
თუ ბილეთებს თვითონ ვბეჭდავ, ხელშეკრულება მაინც საჭიროა?
არა. ხელშეკრულება ბილეთების დამამზადებელ პირთან მხოლოდ მაშისთვის საჭირო, როცა მათ სხვა პირი ამზადებს; ორგანიზატორის მიერ დამზადების შემთხვევაში საკმარისია რეგლამენტი და ნიმუში.
სად არ შეიძლება ლატარიის მოწყობა და ბილეთების გაყიდვა?
საბავშვო, სამედიცინო და საგანმანათლებლო დაწესებულებებში, საკულტო ნაგებობებში, საბავშვო სანატორიუმებში, ბიბლიოთეკებში, მუზეუმებში, სახელმწიფო და მუნიციპალური ორგანოების ადმინისტრაციულ შენობებში, აგრეთვე მუნიციპალიტეტის მიერ აკრძალულ ადგილებში.
ვინ ახორციელებს გათამაშების კონტროლს?
კომისია, რომელიც შედგება არანაკლებ 3 ლატარიის ორგანიზატორისგან დამოუკიდებელი მოწვეული წევრისგან; გათამაშების შედეგებზე ინფორმაცია სამსახურს 5 სამუშაო დღეში წარედგინება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის იურისტები ლატარიის ორგანიზატორებს თანხმობის მომზადებიდან გათამაშების კონტროლამდე თანამშრომლობენ: ადგენენ რეგლამენტის სრულყოფილებას, ამოწმებენ დოკუმენტაციის შესაბამისობას და აჯერებენ გავრცელების გეგმას აკრძალულ ადგილებთან. დაგვიკავშირდით — და თანხმობის პროცედურა დაგეგმილი იქნება დარღვევის რისკის გარეშე.