ლატარია საქართველოში ნებისმიერი სხვა სახის საწარმოო საქმიანობისგან განსხვავებით სპეციალური სალიცენზიო წესრიგით არის მოწესრიგებული: მისი მოწყობა, ბილეთების გავრცელება და გათამაშების ჩატარება „ლატარიის, აზარტული და სხვა მომგებიანი თამაშობების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილ მკაცრ ჩარჩოში თავსდება. ამ გვერდზე ჩვენ დეტალურად ვხსნით ლატარიის ორგანიზატორის რეჟიმის სამ ქვაკუთხედს — ნებართვის აუცილებლობას, გათამაშების ჩატარების უპირობო ვალდებულებას ბილეთების არასრული რეალიზების შემთხვევაშიც და კანონის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობის საფუძვლებს. Legal.ge გეხმარებათ ამ მოთხოვნების სწორად გამოყენებაში, რათა თამაშობა თავიდანვე კანონიერ საფუძველზე ააგოთ და მომავალში სანქციების რისკი თავიდან აირიდოთ.
ნებართვის აუცილებლობა — კანონიერი ორგანიზების საწყისი პირობა
კანონის მეხუთე მუხლის პირველი პუნქტი ზუსტად ამ საკითხით იწყებს ლატარიის რეგულირებას: საქართველოს ტერიტორიაზე ყველა სახის აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობების ჩატარება, სისტემურ-ელექტრონული ფორმით აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობების ორგანიზება, აგრეთვე აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშების მიწოდება „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად ნებართვას მოითხოვს. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ ლატარიის ორგანიზატორს უფლება არ აქვს, სანამ შესაბამის ნებართვას არ მიიღებს, არც თამაშობა ჩაატაროს, არც მისი ბილეთები გაავრცელოს და არც მომხმარებლებთან ხელშეკრულებითი ურთიერთობა დაიწყოს.
უნებართვოდ აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობების ჩატარება, სისტემურ-ელექტრონული ფორმით მათი ორგანიზება ან მიწოდება, აგრეთვე სანებართვო პირობების შეუსრულებლობა კანონის დარღვევად მიიჩნევა და იწვევს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული პასუხისმგებლობის დაკისრებას, გარდა ამავე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა, რომლის შესახებ ქვემოთ დეტალურად ვისაუბრებთ. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტი კიდევ უფრო მკაფიოდ აყალიბებს დაშვებული საქმიანობის საზღვრებს: საქართველოს ტერიტორიაზე დასაშვებია მხოლოდ ამ კანონით გათვალისწინებული ლატარიის, აზარტული ან/და მომგებიანი თამაშობების მოწყობა, სისტემურ-ელექტრონული ფორმით მათი ორგანიზება და მათი ბილეთების გავრცელება.
წამახალისებელი გათამაშებები და თამბაქოს პროდუქციასთან დაკავშირებული აკრძალვები
მეხუთე მუხლის შემდგომი რეგულაციები საგანგებო ყურადღებას უთმობს წამახალისებელ გათამაშებებს — იმ მექანიზმს, რომლითაც გაყიდვების წახალისება იქნება მიზანი. აკრძალულია თამბაქოს ნაწარმის, თამბაქოს აქსესუარის ან/და თამბაქოს მოხმარებისთვის განკუთვნილი მოწყობილობის სწრაფად და ეფექტიანად რეალიზების მიზნით წამახალისებელი გათამაშების მოწყობის ნებართვის გაცემა. ეს ნიშნავს, რომ ნებართვის გამცემი ორგანო თავად ვერ გასცემს ასეთ ნებართვას, თუნდაც განაცხადი ფორმალურად სრულყოფილი იყოს.
თანაბრად მნიშვნელოვანია მეორე აკრძალვა: დაუშვებელია თამბაქოს ნაწარმის, თამბაქოს აქსესუარის ან/და თამბაქოს მოხმარებისთვის განკუთვნილი მოწყობილობის წამახალისებელ გათამაშებასა და ლატარიაში პრიზებად გამოყენება ან/და ლატარიის, აზარტული და მომგებიანი თამაშობების საშუალებით დარიგება. ლატარიის ორგანიზატორმა საპრიზო ფონდის ფორმირებისას ამ შეზღუდვათა ანგარიში აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოს, რადგან პრიზის არაკანონიერი შემადგენლობა თამაშობის მთელ კანონიერებას აყენებს საფრთხეში.
მეხუთე მუხლის მე-3 პუნქტი განსაზღვრავს გამონაკლისსაც: საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია წამახალისებელი გათამაშების ჩატარების უფლებამოსილება შემოსავლების სამსახურს მიანიჭოს. ამ შემთხვევაში წამახალისებელი გათამაშების ჩატარების წესსა და პირობებს ადგენს და საპრიზო ფონდს განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა. სწორედ ეს შემთხვევა იგულისწინება პირველი პუნქტის დამაზღვრავ გამონაკლისში, როცა საქმე ეხება სახელმწიფო უწყების მიერ ადმინისტრირებულ წამახალისებელ გათამაშებებს.

