ადამიანის უფლებათა ადვოკატირება არის სისტემური სამართლებრივი პროცესი, რომლის მიზანია ინდივიდის ფუნდამენტური უფლებების დაცვა როგორც ეროვნულ, ისე საერთაშორისო დონეზე. ეს სერვისი ფოკუსირებულია ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში (სტრასბურგი) და გაეროს კომიტეტებში საქმის წარმოებაზე. როდესაც ქვეყნის შიგნით მართლმსაჯულება ვერ ხორციელდება, საერთაშორისო მექანიზმები რჩება დაცვის უკანასკნელ და ყველაზე ეფექტურ იმედად. სტრასბურგის სასამართლოს (ECHR) პრაქტიკა გადამწყვეტია საქართველოსთვის, რადგან მისი გადაწყვეტილებები სავალდებულოა შესასრულებლად და ხშირად ცვლის ეროვნულ კანონმდებლობასა და პრაქტიკას.
ადამიანის უფლებათა ადვოკატირება მოიცავს დავებს ისეთ ფუნდამენტურ საკითხებზე, როგორიცაა სიცოცხლის უფლება, წამების აკრძალვა, სამართლიანი სასამართლო, პირადი და ოჯახური ცხოვრების დაცულობა. ეს პროცესი მოითხოვს ადვოკატისგან მაღალ კვალიფიკაციას, კონვენციური სამართლის ღრმა ცოდნასა და პროცედურული ვადების ზედმიწევნით დაცვას. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი სპეციალისტები არიან ექსპერტები ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართალში და გთავაზობენ სრულ მომსახურებას სტრასბურგის სასამართლოში განაცხადის მომზადებიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.
რას მოიცავს ადამიანის უფლებათა ადვოკატირების სერვისი?
- სტრასბურგის სასამართლოსთვის განაცხადის მომზადება: სრული და დასაბუთებული საჩივრის (Application) შედგენა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის დარღვევის ფაქტებზე.
- შიდა ένსტანციების ამოწურვის შეფასება: ანალიზი, არის თუ არა ამოწურული დაცვის ყველა ეფექტური შიდა საშუალება, რაც აუცილებელი წინაპირობაა საერთაშორისო დავისთვის.
- დროებითი ღონისძიებები (Rule 39): გადაუდებელი ზომების მოთხოვნა სტრასბურგის სასამართლოსგან, როდესაც არსებობს სიცოცხლის ან ჯანმრთელობისთვის გამოუსწორებელი ზიანის რისკი (მაგ. ექსტრადიციის შეჩერება).
- კომუნიკაციის ეტაპი: საქართველოს მთავრობის პოზიციაზე პასუხის გაცემა და დამატებითი არგუმენტაციის წარდგენა სასამართლოში.
- მეგობარი სასამართლოს (Amicus Curiae) პოზიციები: მესამე მხარის ჩართულობა მნიშვნელოვან საქმეებზე სასამართლოსთვის ექსპერტული მოსაზრების წარსადგენად.
- გადაწყვეტილების აღსრულების მონიტორინგი: ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტთან მუშაობა, რათა სახელმწიფომ შეასრულოს სასამართლოს გადაწყვეტილება (კომპენსაცია, საქმის გადასინჯვა).
ხშირი სცენარები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
ტიპური სცენარია პატიმარი, რომელსაც ციხეში არ უწევენ ადეკვატურ სამედიცინო დახმარებას, რაც უტოლდება არაადამიანურ მოპყრობას. ასეთ დროს ადვოკატი ითხოვს დროებით ღონისძიებას (მკურნალობას) სტრასბურგისგან. მეორე სცენარია საკუთრების ჩამორთმევა, როდესაც ქართულმა სასამართლოებმა არ დაიცვეს მესაკუთრის უფლებები. მესამე შემთხვევაა ჟურნალისტის ან აქტივისტის უკანონო მოსმენა, რაც არღვევს პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობას (მე-8 მუხლი). ყველა ამ შემთხვევაში, სტრასბურგის სასამართლო არის სამართლიანობის მიღწევის გზა.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
სამართლებრივი საფუძველია ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენცია (ECHR), რომლის რატიფიცირებაც საქართველომ მოახდინა. კონვენცია და სტრასბურგის სასამართლოს პრეცედენტული სამართალი საქართველოს კანონმდებლობის განუყოფელი ნაწილია და უპირატესი ძალა აქვს შიდა ნორმატიულ აქტებთან შედარებით (გარდა კონსტიტუციისა). შიდა დონეზე პროცესებს არეგულირებს საპროცესო კოდექსები და კანონი „საქართველოს საერთო სასამართლოების შესახებ“.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
პროცესი იწყება საქმის პერსპექტივის შეფასებით. ადვოკატი ამოწმებს, დაცულია თუ არა 4-თვიანი ვადა (უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან) და ფორმალური კრიტერიუმები. შემდეგ ივსება სპეციალური ფორმა და იგზავნება სტრასბურგში. სასამართლოს მიერ საქმის წარმოებაში მიღების შემდეგ იწყება კომუნიკაციის ეტაპი მთავრობასთან. პროცესი ძირითადად წერილობითია და შეიძლება გაგრძელდეს რამდენიმე წელი. გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ იწყება აღსრულების ეტაპი.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
საერთაშორისო დავები მოითხოვს უმაღლეს აკადემიურ და პრაქტიკულ ცოდნას. განაცხადის არასწორად შევსება ავტომატურად იწვევს მის დაუშვებლობას. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებსაც აქვთ ECHR-ში წარმატებული საქმეების გამოცდილება და შეუძლიათ კვალიფიციურად წარმოადგინონ თქვენი ინტერესები ევროპული მართლმსაჯულების წინაშე.
განახლდა: ...