რელიგიისა და აღმსარებლობის თავისუფლება გარანტირებულია საქართველოს კონსტიტუციით და წარმოადგენს ადამიანის ერთ-ერთ უმთავრეს უფლებას. საქართველო, როგორც მრავალეთნიკური და მრავალკონფესიური ქვეყანა, დგას გამოწვევის წინაშე, უზრუნველყოს თანასწორობა ყველა რელიგიური ჯგუფისთვის. კანონმდებლობა იცავს პირის უფლებას, აირჩიოს, შეიცვალოს და გამოხატოს თავისი რელიგია, ასევე უფლებას, არ ჰქონდეს რელიგია. მიუხედავად ამისა, პრაქტიკაში ხშირია სამართლებრივი დავები, რომლებიც უკავშირდება რელიგიური უმცირესობების უფლებებს, ქონებრივ საკითხებს, მშენებლობის ნებართვებსა და დისკრიმინაციას საჯარო თუ კერძო სივრცეში.
საქართველოში მოქმედებს სპეციალური საკონსტიტუციო შეთანხმება (კონკორდატი) სახელმწიფოსა და მართლმადიდებელ ეკლესიას შორის, რაც განსაკუთრებულ სტატუსს ანიჭებს მას. სხვა რელიგიური გაერთიანებები რეგისტრირდებიან საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებად. ეს სამართლებრივი დიქოტომია ხშირად იწვევს კითხვებს თანასწორობის შესახებ. კვალიფიციური იურიდიული დახმარება აუცილებელია რელიგიური ორგანიზაციებისთვის მათი სტატუსის, ქონებისა და საქმიანობის დასაცავად, ასევე ინდივიდებისთვის, რომლებიც განიცდიან შევიწროებას რელიგიური ნიშნით.
რას მოიცავს რელიგიური თავისუფლების სერვისი?
- რელიგიური ორგანიზაციების რეგისტრაცია: იურიდიული დახმარება რელიგიური გაერთიანების რეგისტრაციის პროცესში საჯარო რეესტრში.
- ქონებრივი დავები: დავები ისტორიული რელიგიური ნაგებობების დაბრუნების, მიწის საკუთრების ან გადაცემის თაობაზე (ე.წ. „სადავო ნაგებობები“).
- მშენებლობის ნებართვები: სამართლებრივი მხარდაჭერა საკულტო ნაგებობების (მეჩეთი, სინაგოგა, ეკლესია) მშენებლობის ნებართვის მიღებისას და უარის გასაჩივრება.
- დისკრიმინაცია რელიგიური ნიშნით: დასაქმებულთა დაცვა, თუ ისინი გაათავისუფლეს ან შეავიწროეს რელიგიური ატრიბუტიკის ტარების ან ლოცვის გამო.
- სამხედრო სავალდებულო სამსახური: ალტერნატიული შრომითი სამსახურის მოთხოვნა იმ პირებისთვის, ვისი რწმენაც კრძალავს იარაღის აღებას (სინდისის თავისუფლება).
- განათლების სისტემა: მოსწავლეთა და მასწავლებელთა უფლებების დაცვა სკოლებში რელიგიური ინდოქტრინაციის ან დისკრიმინაციისგან.
ხშირი სცენარები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
ტიპური სცენარია რელიგიური თემის მიერ ლოცვის სახლის მშენებლობის სურვილი, რაზეც მუნიციპალიტეტი უარს აცხადებს დაუსაბუთებელი მიზეზით ან მეზობლების პროტესტის გამო. ასეთ დროს საჭიროა ადმინისტრაციული დავა სასამართლოში. მეორე სცენარია სამსახურიდან გათავისუფლება ჰიჯაბის ან სხვა რელიგიური სიმბოლოს ტარების გამო, რაც პირდაპირი დისკრიმინაციაა. მესამე შემთხვევაა ახალგაზრდა, რომელსაც იწვევენ ჯარში, მაგრამ ის არის პაციფისტური რელიგიური მიმდინარეობის მიმდევარი; მას სჭირდება იურიდიული დახმარება ალტერნატიული სამსახურის მოსათხოვად.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
სფეროს არეგულირებს საქართველოს კონსტიტუცია (მუხლი 16 - რწმენის, აღმსარებლობისა და სინდისის თავისუფლება). მნიშვნელოვანია კონსტიტუციური შეთანხმება საქართველოს სახელმწიფოსა და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ მართლმადიდებელ ეკლესიას შორის. რელიგიური გაერთიანებების რეგისტრაციას არეგულირებს სამოქალაქო კოდექსი და საჯარო რეესტრის შესახებ კანონი. დისკრიმინაციის აკრძალვა კი გაწერილია „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონში. საკულტო ნაგებობების მშენებლობა ექვემდებარება ზოგად სამშენებლო რეგულაციებს, თუმცა პრაქტიკაში არსებობს სპეციფიკური მიდგომები.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
იურისტი პირველ რიგში აფასებს, არის თუ არა დარღვეული რელიგიური თავისუფლება თუ საქმე გვაქვს ზოგად სამართლებრივ პრობლემასთან. მშენებლობის ნებართვის შემთხვევაში, ხდება დოკუმენტაციის მომზადება და მერიაში წარდგენა. უარის შემთხვევაში — გასაჩივრება. დისკრიმინაციის შემთხვევაში, საჩივარი შეიძლება წარედგინოს სახალხო დამცველს ან პირდაპირ სასამართლოს. სამხედრო სამსახურთან დაკავშირებით, მზადდება დასაბუთებული განცხადება გამწვევ კომისიაში რელიგიური მრწამსის დამადასტურებელი დოკუმენტებით.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
რელიგიური თავისუფლების დაცვა მოითხოვს სენსიტიურ და კვალიფიციურ მიდგომას. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება რელიგიური უმცირესობების უფლებების დაცვაში და იცნობენ როგორც ეროვნულ კანონმდებლობას, ისე საერთაშორისო სტანდარტებს.
განახლდა: ...