კონსტიტუციური საფუძვლები და საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ადამიანის უფლებების ქართული სისტემის საფუძველი საქართველოს კონსტიტუციაა. მუხლის 6 თანახმად, საქართველოს კონსტიტუცია სახელმწიფოს უზენაესი კანონია და ყველა სხვა სამართლებრივი აქტი უნდა შეესაბამებოდეს მას — ეს ნიშნავს, რომ რომელიმე ქვედა აქტით ადამიანის უფლების შეზღუდვა კონსტიტუციასთან შეუსაბამოდ უკანონოა. ამავე მუხლით, საქართველოს კანონმდებლობა შეესაბამება საერთაშორისო სამართლის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს, ხოლო საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებას ან შეთანხმებას, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება კონსტიტუციასა და კონსტიტუციურ შეთანხმებას, აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ.
პრაქტიკული შედეგი ცხადია: როდესაც რომელიმე ნორმატიული აქტი თუ ადმინისტრაციული გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებების კონსტიტუციურ გარანტიებს, დავაში ეს გარანტიები სწორედ იმ საზღვრის როლს ასრულებს, რომლის გადალახვაც არავის შეუძლია — არც სახელმწიფო ორგანოს და არც კერძო პირს.
თანასწორობის უფლება და დისკრიმინაციის აკრძალვა
მუხლის 11 თანახმად, ყველა ადამიანი სამართლის წინაშე თანასწორია და აკრძალულია დისკრიმინაცია რასის, კანის ფერის, სქესის, წარმოშობის, ეთნიკური კუთვნილების, ენის, რელიგიის, პოლიტიკური ან სხვა შეხედულებების, სოციალური კუთვნილების, ქონებრივი ან წოდებრივი მდგომარეობის, საცხოვრებელი ადგილის ან სხვა ნიშნის მიხედვით. მოქალაქეებს, განურჩევლად ეთნიკური, რელიგიური თუ ენობრივი კუთვნილებისა, უფლება აქვთ ყოველგვარი დისკრიმინაციის გარეშე შეინარჩუნონ და განავითარონ თავიანთი კულტურა და ისარგებლონ დედაენით პირად ცხოვრებაში ან საჯაროდ.
კონსტიტუცია ამ გარანტიას დამატებითი აქცენტებით ავრცობს: სახელმწიფო უზრუნველყოფს თანაბარ უფლებებსა და შესაძლებლობებს მამაკაცებისა და ქალებისთვის და იღებს განსაკუთრებულ ზომებს მათი არსებითი თანასწორობის უზრუნველსაყოფად და უთანასწორობის აღმოსაფხვრელად; სახელმწიფო ქმნის განსაკუთრებულ პირობებს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებებისა და ინტერესების რეალიზებისთვისაც.
პირადი ცხოვრება, რწმენა და ინფორმაციის თავისუფლება
მუხლის 15 თანახმად, ადამიანის პირადი და ოჯახური ცხოვრება ხელშეუხებელია; ამ უფლების შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის, დანაშაულის თავიდან აცილების ან სხვათა უფლებების დაცვის მიზნით. პირადი სივრცე და კომუნიკაციაც ხელშეუხებელია: არავის აქვს უფლება შევიდეს საცხოვრებელში ან სხვა მფლობელობაში მფლობელი პირის ნების საწინააღმდეგოდ და ჩაატაროს ჩხრეკა. ასეთი შეზღუდვა დასაშვებია სასამართლოს გადაწყვეტილებით ან კანონით გათვალისწინებული გადაუდებელი აუცილებლობისას — გადაუდებელი აუცილებლობისას უფლების შეზღუდვის შესახებ არაუგვიანეს 24 საათისა ეცნობება სასამართლოს, რომელიც შეზღუდვის კანონიერებას მიმართვიდან არაუგვიანეს 24 საათისა ადასტურებს. ოფიციალურ ჩანაწერებში არსებული ჯანმრთელობასთან, ფინანსებთან ან სხვა პირად საკითხებთან დაკავშირებული ინფორმაცია არავისთვის უნდა იყოს ხელმისაწვდომი თვით ადამიანის თანხმობის გარეშე, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
მუხლი 16 რწმენის, აღმსარებლობისა და სინდისის თავისუფლებას აცხადებს: ამ უფლებათა შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების, ჯანმრთელობის ან სხვათა უფლებების დაცვის მიზნით, ხოლო დაუშვებელია ადამიანის დევნა რწმენის გამო და მისი იძულება გამოთქვას შეხედულება მათ შესახებ. მუხლი 17 კი აზრისა და მისი გამოხატვის თავისუფლებას იცავს: დაუშვებელია დევნა აზრის გამო, ყოველ ადამიანს უფლება აქვს თავისუფლად მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია, მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თავისუფალია, ცენზურა დაუშვებელია და ყველას აქვს ინტერნეტზე წვდომისა და თავისუფლად სარგებლობის უფლება.