ადამიანის უფლებათა სამართალი

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების დაცვა

ვრცელდება თუ არა დაცვა ქალებზე?

დიახ, სახელმწიფო უზრუნველყოფს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ქალებისა და გოგონების უფლებების რეალიზებას სხვა ქალებთან თანასწორად.

რა ხდება, თუ ოჯახი ვერ ზრუნავს ბავშვზე?

სახელმწიფო ორგანიზებას უკეთებს ალტერნატიულ ზრუნვას უფრო ფართო ოჯახური წრის ფარგლებში, ბავშვის კულტურული და ენობრივი კუთვნილების გათვალისწინებით.

რას გულისხმობს ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობა?

დაწესებულებებზე წვდომას, საჭირო სტანდარტების დანერგვას და პრევენციულ, ადრეული დიაგნოსტიკისა და სარეაბილიტაციო სერვისებს.

რა არის სოციალური დაცვის მიზანი?

ცხოვრების ადეკვატური პირობების შექმნა და სიღარიბის აღმოფხვრისკენ მიმართული პროგრამების განხორციელება.

3 წთ·9 იან 2026

თანასწორობა და დისკრიმინაციის აკრძალვა

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების დაცვა საქართველოში შესაბამის სპეციალურ კანონზე არის დაყრდნობილი. მისი მე-3 მუხლის თანახმად, სახელმწიფო უზრუნველყოფს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის კანონის წინაშე თანასწორობას და უფლებების რეალიზებას სხვებთან თანასწორად საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში. მე-5 მუხლი კრძალავს შეზღუდული შესაძლებლობის საფუძველზე ნებისმიერი სახის დისკრიმინაციას და განსაზღვრავს, რომ დისკრიმინაცია გულისხმობს გონივრულ მისადაგებაზე უარსაც. სახელმწიფო ვალდებულია მიიღოს ყველა შესაბამისი ზომა გონივრული მისადაგებით თანასწორობის ხელშესაწყობად, ხოლო ყველა ასეთ პირს აქვს საკუთარი ფიზიკური და ფსიქიკური ხელშეუხებლობის დაცულობის უფლება სხვებთან თანაბრად. ეს ნორმები ქმნის სამართლებრივ საფუძველს, რომ ხელმისაწვდომობის ხარვეზი აღარ იყოს მიუწვდომელი პირის პირადი პრობლემა, არამედ სახელმწიფოს ვალდებულებად ჩამოყალიბდეს.

ქალებისა და ბავშვების სპეციალური გარანტიები

კანონი განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს დაუცველ ჯგუფებს. მე-6 მუხლის მიხედვით, სახელმწიფო უზრუნველყოფს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ქალებისა და გოგონების ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების რეალიზებას სხვა ქალებთან თანასწორად და ხელს უწყობს მათთვის რეპროდუქციული ჯანმრთელობის დაცვის უფლების ხელმისაწვდომობას. მე-7 მუხლი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებს ეხება: მათთან დაკავშირებულ ნებისმიერ ქმედებაში უპირველეს ყოვლისა ბავშვის საუკეთესო ინტერესები უნდა იქნეს გათვალისწინებული. სახელმწიფო უზრუნველყოფს ბავშვებისთვის აზრის თავისუფალი გამოხატვის საშუალებას ასაკისა და განვითარების დონის გათვალისწინებით, უწყვეტი განათლების, საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობისა და ბიოლოგიურ ოჯახში ცხოვრების მექანიზმებს, აგრეთვე დამალვის, მიტოვების და სეგრეგაციის თავიდან აცილებას. თუ ოჯახი ვერ ახერხებს ბავშვზე ზრუნვას, სახელმწიფო ორგანიზებას უკეთებს ალტერნატიულ ზრუნვას უფრო ფართო ოჯახური წრის ფარგლებში, ბავშვის ეთნიკური წარმომავლობის, რელიგიური და კულტურული კუთვნილებისა და მშობლიური ენის გათვალისწინებით.

ჯანმრთელობის დაცვა, აბილიტაცია და რეაბილიტაცია

კანონის მე-9 მუხლის მიხედვით, სახელმწიფო, ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინებით, უზრუნველყოფს ჯანმრთელობის დაცვის სერვისების ხელმისაწვდომობას სხვებთან თანაბრად: დაწესებულებებზე წვდომას, სხვადასხვა სახის პროგრამების განხორციელებას, შესაბამისი სტანდარტებისა და მეთოდების დანერგვის ხელშეწყობას და პრევენციული, ადრეული დიაგნოსტიკისა და სამკურნალო-სარეაბილიტაციო სერვისების მიწოდებას. მე-10 მუხლი აბილიტაციასა და რეაბილიტაციას აწესრიგებს: სახელმწიფო ხელს უწყობს ისეთი სერვისებისა და პროგრამების შექმნას, რომლებიც უზრუნველყოფს მაქსიმალურ დამოუკიდებლობას და ფიზიკური, სენსორული, მენტალური და პროფესიული შესაძლებლობების გამოყენებას ასაკის, სქესისა და შესაძლებლობათა შეზღუდვის ხარისხის გათვალისწინებით. ეს სერვისები მაქსიმალურად ადრეულ ეტაპზე უნდა განხორციელდეს და ინდივიდის საჭიროებების შეფასებას ეფუძნებოდეს, ხოლო სპეციალისტებისა და პერსონალის პროფესიული მომზადება ამ სფეროს განვითარების აუცილებელი ნაწილია.

განახლდა: 13 ნოე 2026

გადამოწმებულია მოქმედ კანონმდებლობასთან: 9 ივლ 2026

სამართლებრივი საფუძველი: