შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე (შშმ) პირთა უფლებების დაცვა საქართველოს სამართლებრივი სისტემის ერთ-ერთი პრიორიტეტია, რაც გამყარებულია გაეროს კონვენციის (UNCRPD) რატიფიცირებით. მიუხედავად პროგრესული კანონმდებლობისა, შშმ პირები ყოველდღიურად აწყდებიან ბარიერებს: მიუწვდომელი ტრანსპორტი და შენობები, დისკრიმინაცია დასაქმებისას, პრობლემები ჯანდაცვისა და განათლების სერვისების მიღებისას. ეს სერვისი, განსხვავებით ორგანიზაციული შესაბამისობის სერვისისგან, ფოკუსირებულია კონკრეტული ინდივიდების დაცვაზე. ეს არის ბრძოლა ღირსეული ცხოვრებისთვის, სადაც იურისტი მოქმედებს როგორც შშმ პირის წარმომადგენელი სახელმწიფოსთან და კერძო სექტორთან ურთიერთობაში.
Legal.ge გთავაზობთ კავშირს უფლებადამცველ ადვოკატებთან, რომლებიც სპეციალიზდებიან შშმ პირთა სამართლებრივ მხარდაჭერაზე. მათი დახმარება მოიცავს:
- სტატუსის დადგენა და სოციალური პაკეტი: დახმარება შშმ სტატუსის მინიჭების პროცესში, სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის გადაწყვეტილებების გასაჩივრება და სოციალური გასაცემლების (პენსია, დახმარება) დანიშვნის უზრუნველყოფა.
- დისკრიმინაციული მოპყრობის გასაჩივრება: სარჩელის შეტანა სასამართლოში ან მიმართვა სახალხო დამცველთან, თუ პირს უარი ეთქვა მომსახურებაზე, განათლებაზე ან დასაქმებაზე მისი შეზღუდული შესაძლებლობის გამო.
- ინკლუზიური განათლების უფლება: მშობლებისა და ბავშვების დაცვა, რათა სკოლამ უზრუნველყოს ინდივიდუალური სასწავლო გეგმა და ასისტენტის მომსახურება.
- შრომითი დავები: უკანონო გათავისუფლების ან გონივრული მისადაგების (ადაპტირებული სამუშაო გარემო) უარყოფის გასაჩივრება.
შშმ პირთა უფლებების დაცვა საჭიროა მრავალ სიტუაციაში. მაგალითად, ბანკი უარს ეუბნება უსინათლო პირს სესხის გაცემაზე ხელმოწერის შეუძლებლობის საბაბით, ნაცვლად იმისა, რომ შესთავაზოს ალტერნატიული ფორმა. ან მშობელს ეუბნებიან, რომ სკოლა ვერ მიიღებს ეტლით მოსარგებლე ბავშვს პანდუსის არქონის გამო. ხშირია შემთხვევები, როდესაც სადაზღვევო კომპანიები დისკრიმინაციულ პირობებს უწესებენ შშმ პირებს. ადვოკატის ჩართულობა ასეთ დროს უზრუნველყოფს, რომ დარღვევა აღიარებულ იქნას და დაზარალებულმა მიიღოს კომპენსაცია.
სამართლებრივი ჩარჩო ეფუძნება „საქართველოს კანონს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების შესახებ“, რომელიც კრძალავს დისკრიმინაციას და ავალდებულებს სახელმწიფოს უზრუნველყოს თანაბარი შესაძლებლობები. კანონი აღიარებს ჟესტურ ენას და ბრაილის შრიფტს ოფიციალური კომუნიკაციის საშუალებებად. ასევე მოქმედებს ადმინისტრაციული და სამოქალაქო კოდექსები, რომლებიც იძლევიან ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას. სასამართლო პრაქტიკა სულ უფრო მეტად ითვალისწინებს მორალური ზიანის ანაზღაურებას დისკრიმინაციის ფაქტებზე.
უფლებების დაცვის პროცესი იწყება ფაქტების შეგროვებით. ადვოკატი მიმართავს შესაბამის უწყებას პრობლემის მოგვარების მოთხოვნით. თუ შედეგი არ დადგა, მზადდება სარჩელი. მნიშვნელოვანია, რომ ადვოკატს ჰქონდეს მგრძნობელობა და ცოდნა შშმ თემატიკის სპეციფიკაზე. ხშირად საქმე ეხება არა მარტო კანონის მშრალ ნორმებს, არამედ საერთაშორისო კონვენციით გარანტირებულ ღირებულებებს.
Legal.ge არის პლატფორმა, სადაც შშმ პირები და მათი ოჯახები იპოვიან საიმედო მხარდამჭერებს. ჩვენი სპეციალისტები იბრძვიან, რომ შეზღუდული შესაძლებლობა არ გახდეს შეზღუდული უფლებების საფუძველი.
განახლდა: ...