ე.წ. "შავი ფილტვის დაავადება" (პნევმოკონიოზი/ანთრაკოზი) არის მძიმე პროფესიული დაავადება, რომელიც უვითარდებათ ქვანახშირის მაღაროებში მომუშავე პირებს ნახშირის მტვრის ხანგრძლივი ჩასუნთქვის შედეგად. საქართველოში ეს პრობლემა განსაკუთრებით მწვავედ დგას ტყიბულისა და ჭიათურის რეგიონებში, სადაც ასობით მეშახტე წლების განმავლობაში მუშაობს მძიმე და მავნე პირობებში. ფილტვებში ნახშირის მტვრის დაგროვება იწვევს სუნთქვის უკმარისობას, ინვალიდობას და სიცოცხლის ხანგრძლივობის შემცირებას. მიუხედავად იმისა, რომ ეს დაავადება ოფიციალურად აღიარებულია პროფესიულ პათოლოგიად, კომპანიები ხშირად ცდილობენ თავი აარიდონ კომპენსაციის გადახდას, იმიზეზებენ რა სხვა ფაქტორებს (მაგ. თამბაქოს მოხმარებას). ეს სერვისი მიზნად ისახავს მეშახტეებისა და მათი ოჯახების სამართლებრივ დაცვას, რათა მათ მიიღონ ღირსეული ანაზღაურება ჯანმრთელობის შეუქცევადი დაზიანებისთვის.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
შავი ფილტვის დაავადებასთან დაკავშირებული იურიდიული მომსახურება მოიცავს:
- დიაგნოზის სამართლებრივი ვერიფიკაცია: პნევმოკონიოზის დიაგნოზის დამადასტურებელი სამედიცინო დოკუმენტაციის (რენტგენი, ტომოგრაფია, სპირომეტრია) შეგროვება და ანალიზი.
- სამუშაო სტაჟის დადასტურება: მტკიცებულებების მოპოვება, რომ პირი წლების განმავლობაში მუშაობდა მტვრიან გარემოში (შახტაში) დამცავი საშუალებების გარეშე ან მათი არაეფექტურობის პირობებში.
- კომპანიის პასუხისმგებლობის დადგენა: დამსაქმებლის მიერ შრომის უსაფრთხოების ნორმების დარღვევის ფაქტების გამოვლენა (ვენტილაციის გაუმართაობა, რესპირატორების არქონა).
- სოციალური შეღავათების მოთხოვნა: დახმარება სახელმწიფო სოციალური პაკეტების და ინვალიდობის სტატუსის მიღებაში.
- სასამართლო დავა კომპენსაციაზე: სარჩელის შეტანა მაღარომფლობელი კომპანიის წინააღმდეგ ერთჯერადი კომპენსაციისა და ყოველთვიური სარჩოს მოთხოვნით.
ხშირი სიტუაციები (მაგალითები)
ტიპური შემთხვევები საქართველოს რეალობიდან:
- ტყიბულის მაღაროები: მეშახტე, რომელიც 20 წელი მუშაობდა ნახშირის მოპოვებაზე, დაავადდა ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადებით. კომპანია უარს ამბობს კომპენსაციაზე იმ მოტივით, რომ ის მწეველი იყო. იურისტი ამტკიცებს, რომ მთავარი ფაქტორი ნახშირის მტვერია.
- პენსიაზე გასული მეშახტეები: დაავადების სიმპტომები ხშირად ვლინდება პენსიაზე გასვლის შემდეგ. იურისტი ეხმარება ყოფილ თანამშრომლებს რეტროსპექტულად მოითხოვონ კომპენსაცია.
- გარდაცვლილის ოჯახი: მეშახტე გარდაიცვალა სუნთქვის უკმარისობით. ოჯახს უფლება აქვს მოითხოვოს კომპენსაცია მარჩენალის დაკარგვის გამო, თუ დამტკიცდა პროფესიული დაავადების კავშირი გარდაცვალებასთან.
საქართველოს კანონმდებლობა
საქართველოში მოქმედებს „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ კანონი და მთავრობის დადგენილება მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების შესახებ. პნევმოკონიოზი შეტანილია პროფესიულ დაავადებათა ნუსხაში. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, დამსაქმებელი, როგორც მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელი (მაღარო), ვალდებულია აანაზღაუროს დასაქმებულის ჯანმრთელობისთვის მიყენებული ზიანი, თუ ვერ დაამტკიცებს ფორს-მაჟორს. მტკიცების ტვირთი ხშირად დამსაქმებელზეა — მან უნდა ამტკიცოს, რომ უზრუნველყო უსაფრთხო გარემო.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი?
იურისტი პირველ რიგში მიმართავს პროფესიულ პათოლოგს ზუსტი დიაგნოზისთვის. შემდეგ ხდება არქივებიდან სამუშაო სტაჟის დოკუმენტების ამოღება. სპეციალისტი აწარმოებს მოლაპარაკებას კომპანიასთან და პროფკავშირებთან. თუ კომპანია უარს ამბობს ნებაყოფლობით ანაზღაურებაზე, საქმე გადაეცემა სასამართლოს. პროცესში ერთვება სამედიცინო ექსპერტიზა, რომელიც ადასტურებს შრომისუნარიანობის დაკარგვის ხარისხს (%).
რატომ Legal.ge?
მაღაროელების უფლებების დაცვა სპეციფიკურ ცოდნასა და გამბედაობას მოითხოვს, რადგან მოპასუხეები ხშირად მსხვილი ინდუსტრიული გიგანტები არიან. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებიც იცნობენ სამთო სექტორის სპეციფიკას და აქვთ გამოცდილება პროფესიული დაავადებების საქმეებზე. ისინი დაგეხმარებიან, რომ თქვენი მძიმე შრომისა და დაკარგული ჯანმრთელობის სანაცვლოდ მიიღოთ სამართლიანი ანაზღაურება.
განახლდა: ...