სილიკოზი არის ფილტვების შეუქცევადი დაავადება, რომელიც გამოწვეულია კრისტალური სილიციუმის (კვარცის) მტვრის ჩასუნთქვით. საქართველოში ეს პრობლემა აქტუალურია სამშენებლო სექტორში, ქვის დამუშავებაში, მინის წარმოებასა და გვირაბების გაყვანის სამუშაოებში დასაქმებულთათვის. სილიკოზი ხშირად ვითარდება დამსაქმებლის დაუდევრობის გამო, როდესაც ისინი არ უზრუნველყოფენ მუშებს სათანადო რესპირატორებით ან სველი ჭრის ტექნოლოგიებით, რაც ამცირებს მტვრის წარმოქმნას. დაავადება იწვევს ფილტვების ფიბროზს, სუნთქვის მძიმე უკმარისობას და შრომისუნარიანობის სრულ დაკარგვას. სილიკოზთან დაკავშირებული სამართალწარმოება გულისხმობს დამსაქმებლის პასუხისმგებლობის დაყენებას უსაფრთხოების წესების დარღვევისთვის და დაზარალებულისთვის მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურებას.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
სილიკოზის დავების მომსახურება მოიცავს:
- ექსპოზიციის დადასტურება: მტკიცებულებების შეგროვება, რომ დასაქმებული მუშაობდა გარემოში, სადაც გამოიყოფოდა სილიციუმის მტვერი (მაგ. ბეტონის ჭრა, ქვის ხეხვა).
- უსაფრთხოების ნორმების დარღვევის გამოვლენა: იმის დამტკიცება, რომ დამსაქმებელმა არ მიაწოდა მუშას HEPA ფილტრიანი რესპირატორი ან არ გამოიყენა მტვრის დახშობის სისტემები.
- სამედიცინო დოკუმენტაციის მართვა: პულმონოლოგის დასკვნისა და რენტგენოლოგიური კვლევების წარდგენა, რაც ადასტურებს სილიკოზის არსებობას.
- შრომის ინსპექციის ჩართვა: საჩივრის საფუძველზე ინსპექტირების მოთხოვნა სამუშაო ადგილზე მავნე ფაქტორების გასაზომად.
- კომპენსაციის მოთხოვნა: სასამართლო გზით მკურნალობის ხარჯების, ინვალიდობის პენსიისა და მორალური ზიანის ანაზღაურება.
ხშირი სიტუაციები (მაგალითები)
რისკის ჯგუფები და სცენარები:
- ქვის საამქროები: მუშები, რომლებიც ამზადებენ საფლავის ქვებს ან სამზარეულოს ზედაპირებს (ხელოვნური ქვა). ხელოვნური ქვა შეიცავს დიდი რაოდენობით სილიციუმს და განსაკუთრებით საშიშია.
- მშენებლობა: ბეტონის კედლების ნგრევა ან ჭრა დახურულ სივრცეში ვენტილაციის გარეშე.
- მინის წარმოება: ქვიშის (კვარცის) დამუშავება მინის ქარხნებში.
- გვირაბმშენებლობა: კლდოვანი ქანების ბურღვა, რა დროსაც გამოიყოფა მტვერი.
საქართველოს კანონმდებლობა
სილიკოზი აღიარებულია პროფესიულ დაავადებად. „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ კანონი და ტექნიკური რეგლამენტები ავალდებულებს დამსაქმებელს, გაზომოს მტვრის კონცენტრაცია ჰაერში და შეამციროს ის დასაშვებ ნორმამდე. სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით, თუ დამსაქმებელმა იცოდა (ან უნდა სცოდნოდა) რისკის შესახებ და არ მიიღო ზომები, ის პასუხისმგებელია. მტკიცების ტვირთი ხშირად დამსაქმებელზეა — მან უნდა ამტკიცოს, რომ დაიცვა ყველა ნორმა.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი?
იურისტი აგროვებს ინფორმაციას სამუშაო პროცესზე. მნიშვნელოვანია მოწმეების (თანამშრომლების) ჩვენებები. იურისტი თანამშრომლობს სამედიცინო ექსპერტებთან დაავადების სიმძიმის დასადგენად. თუ დამსაქმებელი არ არის დაზღვეული, ადვოკატი ეძებს კომპანიის აქტივებს ზიანის ასანაზღაურებლად. სარჩელი მზადდება შრომის კოდექსისა და სამოქალაქო კოდექსის საფუძველზე.
რატომ Legal.ge?
სილიკოზი ხშირად ფატალურია და მოითხოვს ძვირადღირებულ მკურნალობას (ზოგჯერ ფილტვის გადანერგვას). Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებიც იბრძოლებენ თქვენი სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის უფლებისთვის. მათ იციან, როგორ დაუპირისპირდნენ არაკეთილსინდისიერ დამსაქმებლებს და მოიპოვონ მაქსიმალური კომპენსაცია თქვენი ოჯახისთვის.
განახლდა: ...