ძიების შედეგების დაფარვა, ხშირად ცნობილი როგორც "დე-ინდექსაცია" ან "დავიწყების უფლების" რეალიზება, წარმოადგენს სპეციალიზებულ იურიდიულ მომსახურებას, რომელიც მიზნად ისახავს პირის შესახებ ნეგატიური, მოძველებული ან არარელევანტური ინფორმაციის ამოღებას საძიებო სისტემებიდან (Google, Bing, Yahoo). ინტერნეტის ეპოქაში, ადამიანის ციფრული კვალი ხშირად გადამწყვეტ როლს თამაშობს მის კარიერულ წინსვლაში, ბიზნეს საქმიანობასა და პირად ცხოვრებაში. ხშირია შემთხვევები, როდესაც ათწლეულების წინანდელი სკანდალი, გაბათილებული ბრალდება ან უბრალოდ უხერხული ფოტო კვლავ იძებნება პირველ გვერდზე, რაც ადამიანს არ აძლევს საშუალებას, დაიწყოს ცხოვრება სუფთა ფურცლიდან. თუმცა, ინფორმაციის სრულად წაშლა წყაროდან (ვებ-გვერდიდან) ყოველთვის არ არის შესაძლებელი ან სამართლებრივად გამართლებული. ამ შემთხვევაში, ეფექტური მექანიზმია საძიებო სისტემების იძულება, რომ კონკრეტული ლინკები აღარ აჩვენონ ძიების შედეგებში პირის სახელისა და გვარის ჩაწერისას. ეს არის რთული სამართლებრივი პროცესი, რომელიც მოითხოვს ბალანსის დაცვას საჯარო ინტერესსა და პერსონალურ მონაცემთა დაცვას შორის.
რას მოიცავს ძიების შედეგების დაფარვის მომსახურება?
ეს სერვისი ფოკუსირებულია არა ინფორმაციის ფიზიკურ განადგურებაზე წყაროდან, არამედ მის "დამალვაზე" ფართო საზოგადოების თვალისგან. იურისტები ახორციელებენ შემდეგ ქმედებებს:
- ლინკების სამართლებრივი აუდიტი: თითოეული ნეგატიური URL-ის ანალიზი საქართველოს კანონმდებლობასთან და საძიებო სისტემების (Google) პოლიტიკასთან შესაბამისობაზე.
- დე-ინდექსაციის მოთხოვნის მომზადება: ოფიციალური იურიდიული დასაბუთების გაგზავნა Google-ისა და სხვა სისტემებისთვის, რათა ამოღებულ იქნას ლინკები ევროპული სტანდარტების (GDPR) ან ადგილობრივი კანონმდებლობის საფუძველზე.
- წყაროსთან მოლაპარაკება no-index ტეგზე: ვებ-გვერდის ადმინისტრატორებთან კომუნიკაცია, რათა სტატია დარჩეს საიტზე (არქივისთვის), მაგრამ კოდში ჩაემატოს ბრძანება, რომელიც უკრძალავს რობოტებს მის ინდექსაციას.
- პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურთან მუშაობა: საჩივრის შეტანა და ადმინისტრაციული დავა, თუ საძიებო სისტემა უსაფუძვლოდ ამბობს უარს ინფორმაციის დაბლოკვაზე.
- რეპუტაციის მართვა (SERM): იურიდიულ ზომებთან ერთად, პოზიტიური კონტენტის გენერირების სტრატეგიის შემუშავება ნეგატივის "გადასაფარად".
ხშირი სცენარები და საჭიროებები
ძიების შედეგების დაფარვა აუცილებელია შემდეგი ტიპის ინფორმაციისთვის:
- გამოსწორებული ნასამართლეობა: პირი, რომელმაც მოიხადა სასჯელი ან რომლის ნასამართლეობა გაქარწყლდა, მაგრამ ძიებაში კვლავ ჩანს ძველი საპოლიციო ქრონიკა ("Mugshots").
- მოძველებული ფინანსური ინფორმაცია: მონაცემები ძველი გაკოტრების ან ვალების შესახებ, რომლებიც უკვე გასტუმრებულია.
- პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა: ინტიმური ფოტოები, სახლის მისამართი, ტელეფონის ნომერი ან არასრულწლოვნობის პერიოდის ინფორმაცია, რომელიც საფრთხეს უქმნის პირს.
- უსაფუძვლო ბრალდებები: სტატიები საქმეებზე, სადაც პირი გამართლდა, მაგრამ სათაურები კვლავ ბრალდების ფორმით იძებნება.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
საქართველოში ძიების შედეგების დაფარვის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს კანონი "პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ". კანონი ანიჭებს მონაცემთა სუბიექტს უფლებას, მოითხოვოს მონაცემების დაბლოკვა, წაშლა ან განადგურება, თუ ისინი არაზუსტია, მოძველებულია, ან მათი შეგროვება მოხდა კანონის დარღვევით. თუმცა, "დავიწყების უფლება" არ არის აბსოლუტური. ის იზღუდება საქართველოს კანონით "სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ", თუ ინფორმაციას აქვს მაღალი საჯარო ინტერესი (მაგალითად, პოლიტიკოსის ან საჯარო მოხელის კორუფციული წარსული). Google-თან დავისას ხშირად ვიყენებთ ევროპულ პრეცედენტულ სამართალს (Google Spain-ის საქმე), რომელსაც ქართული სასამართლო და პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახური იზიარებენ, როგორც საუკეთესო პრაქტიკას.
პროცესის მიმდინარეობა ეტაპობრივად
პროცესი იწყება დეტალური მონიტორინგით — დგება ყველა იმ ლინკის სია, რომელიც ზიანს აყენებს კლიენტს. იურისტი ახარისხებს მათ კატეგორიებად: რისი წაშლაა სავალდებულო კანონით და რისი წაშლა დამოკიდებულია Google-ის კეთილ ნებაზე. მზადდება იურიდიული მოთხოვნა (Removal Request Form), სადაც დეტალურად არის დასაბუთებული, რატომ არღვევს კონკრეტული ლინკი საქართველოს კანონმდებლობას. Google-ისგან უარის შემთხვევაში, მივმართავთ პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურს, რომლის გადაწყვეტილებაც სავალდებულოა შესასრულებლად ნებისმიერი მონაცემთა დამმუშავებლისთვის, მათ შორის საძიებო სისტემებისთვის.
რატომ Legal.ge?
Google-თან ბრძოლა რთული ბიუროკრატიული და სამართლებრივი პროცესია. Legal.ge გთავაზობთ წვდომას იურისტებზე, რომლებმაც იციან, როგორ დაასაბუთონ "დავიწყების უფლება" ისე, რომ საძიებო სისტემამ დააკმაყოფილოს მოთხოვნა. ჩვენ არ ვიძლევით ცრუ დაპირებებს, მაგრამ ვიყენებთ ყველა ლეგალურ ბერკეტს თქვენი ციფრული წარსულის გასასუფთავებლად. დაიბრუნეთ კონტროლი იმაზე, რასაც ხალხი თქვენზე ხედავს — იმოქმედეთ Legal.ge-სთან ერთად.
განახლდა: ...