სოციალურ მედიაში ცილისწამება წარმოადგენს უნიკალურ სამართლებრივ გამოწვევას, რომელიც განსხვავდება ტრადიციული მედიის (ტელევიზია, გაზეთი) ცილისწამებისგან ინფორმაციის გავრცელების სისწრაფითა და უკონტროლო ბუნებით. ეს სერვისი ფარავს ყველა ძირითად პლატფორმას: Facebook, Instagram, TikTok, Twitter (X), LinkedIn და YouTube. სოციალურ ქსელებში გავრცელებული დეზინფორმაცია ("Fake News") ხშირად იღებს ვირუსულ ხასიათს, რასაც შეუძლია წამებში გაანადგუროს პირის ან ბრენდის რეპუტაცია. პრობლემას ართულებს ის ფაქტი, რომ ცილისმწამებლები ხშირად იყენებენ ყალბ პროფილებს (Fake Accounts) ან მოქმედებენ "ინფლუენსერების" მეშვეობით, რაც მალავს ნამდვილ დამკვეთს. საქართველოს სასამართლო პრაქტიკა სულ უფრო აქტიურად განიხილავს სოციალურ მედიაში დაწერილ პოსტებსა და კომენტარებს, როგორც საჯარო განცხადებებს, რაც იწვევს იგივე პასუხისმგებლობას, როგორც სატელევიზიო ეთერში გაკეთებული განცხადება. იურისტის დახმარება აუცილებელია მტკიცებულებების მყისიერი ფიქსაციისა და ეფექტური სამართლებრივი რეაგირებისთვის.
რას მოიცავს სოციალურ მედიაში ცილისწამების სერვისი?
ეს არის მულტიდისციპლინური სერვისი, რომელიც აერთიანებს სამართალსა და ტექნოლოგიებს:
- პლატფორმებთან კომუნიკაცია: Meta-სთან (Facebook, Instagram), TikTok-თან და Google-თან (YouTube) ოფიციალური იურიდიული კომუნიკაცია კონტენტის წაშლის ან ანგარიშის დაბლოკვის მოთხოვნით, მათი "Community Standards"-ის დარღვევის საფუძველზე.
- მტკიცებულებების დაცვა: "სთორის" (Story) და დროებითი პოსტების მყისიერი დაარქივება იურიდიული ძალის მქონე მეთოდებით, რათა ავტორმა ვერ შეძლოს მათი წაშლა და პასუხისმგებლობისგან თავის არიდება.
- კიბერ-ბულინგისა და შევიწროების აღკვეთა: სამართლებრივი ზომების მიღება არა მხოლოდ ცილისწამების, არამედ ონლაინ დევნის (Stalking) და შეურაცხყოფის წინააღმდეგ.
- ინფლუენსერების პასუხისმგებლობა: დავა ბლოგერების წინააღმდეგ, რომლებიც ავრცელებენ გადაუმოწმებელ ინფორმაციას და ზიანს აყენებენ ბიზნესს ან პირს.
- იდენტიფიცირება: სამართლებრივი პროცედურების დაწყება ანონიმური "ტროლების" ვინაობის დასადგენად (პოლიციის ჩართულობით, თუ არსებობს სისხლის სამართლის ნიშნები).
ხშირი სცენარები და საჭიროებები
სოციალურ მედიაში ცილისწამება ხშირად გვხვდება შემდეგ ფორმებში: TikTok-ის ტრენდები: ვიდეოები, სადაც დასცინიან პირს ან ავრცელებენ ჭორებს მისი პირადი ცხოვრების შესახებ. Instagram-ის "გაუქმების კულტურა" (Cancel Culture): ორგანიზებული შეტევა საჯარო პირზე ან ბრენდზე ძველი ან კონტექსტიდან ამოგლეჯილი ფრაზების გამო. Facebook-ის ჯგუფები: დახურულ ჯგუფებში გავრცელებული ცილისწამება, რომელსაც დიდი აუდიტორია ხედავს, მაგრამ ძნელი გასაკონტროლებელია. YouTube-ის "მხილებები": ვიდეოები, სადაც ავტორი თითქოსდა ამხელს კომპანიას თაღლითობაში, რეალურად კი ავრცელებს სიცრუეს.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
სოციალური მედია რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით (მუხლი 18) და კანონით "სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ". კანონი არ განასხვავებს პლატფორმას — ცილისწამება ცილისწამებაა, იქნება ეს გაზეთში თუ TikTok-ზე. თუმცა, სოციალური მედიის შემთხვევაში განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს პლატფორმების შიდა წესებს (Terms of Service). ხშირად, კონტენტის წაშლა უფრო სწრაფად ხერხდება ამ წესებზე აპელირებით (მაგ. Harassment Policy), ვიდრე სასამართლო გზით. სასამართლო პრაქტიკაში კი უკვე არსებობს პრეცედენტები, სადაც მოსამართლემ დაავალდებულა მოპასუხე, გამოექვეყნებინა უარყოფა თავის პირად Facebook-გვერდზე.
პროცესის მიმდინარეობა ეტაპობრივად
ადვოკატი აფასებს კონტენტს: არის ეს აზრი (დაცული) თუ ფაქტი (შემოწმებადი). თუ ეს ფაქტია და მცდარია, იწყება მტკიცებულებების შეგროვება. პირველი ნაბიჯი არის პლატფორმის ადმინისტრაციისთვის მიმართვა (Report). თუ პლატფორმა არ რეაგირებს, ავტორს ეგზავნება გაფრთხილება (Cease and Desist). საბოლოო ეტაპი არის სარჩელი სასამართლოში პოსტის წაშლის, უარყოფის და მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით. მოგებული საქმის შემთხვევაში, თუ მოპასუხე არ შლის პოსტს, მას ეკისრება ყოველდღიური ჯარიმა აღსრულების ბიუროს მიერ.
რატომ Legal.ge?
სოციალური მედიის დავები მოითხოვს სისწრაფეს. Legal.ge გაკავშირებთ იურისტებთან, რომლებმაც იციან ციფრული პლატფორმების მუშაობის პრინციპები და აქვთ კომუნიკაციის გამოცდილება Meta-სთან და Google-თან. ჩვენ დაგეხმარებით შეაჩეროთ ვირუსული ცილისწამება და დაიცვათ თქვენი რეპუტაცია ონლაინ ქაოსში. იმოქმედეთ დროულად Legal.ge-სთან ერთად.
განახლდა: ...