საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ

შეიცვალა: 19, 23, 27³, 31¹, 35, 43

შეიცვალა: 18³

შეიცვალა: 18¹

შეიცვალა: 22, 31², 36, 38

შეიცვალა: 17

შეიცვალა: 11, 14, 19, 21, 23, 25, 27¹, 29, 31, 31¹, 31², 31⁵, 31⁶, 32¹, 39, 43, 59, 60, 61

შეიცვალა: 26, 31

შეიცვალა: 19, 23, 26, 34

შეიცვალა: 24, 41³

შეიცვალა: 3, 6, 7, 10, 12, 19, 21, 21¹, 21², 21⁴, 23, 24, 25, 26, 27, 27¹, 27³, 27⁶, 29, 31, 31¹, 31³, 31⁶, 34 +13

შეიცვალა: 12

შეიცვალა: 2, 4, 5, 7, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 21, 21¹, 22, 23, 24, 25, 27, 29, 30, 31, 33 +10

შეიცვალა: 10, 12, 14, 15, 16, 18, 19, 21, 21¹, 25, 43, 44, 47

შეიცვალა: 6, 7²

შეიცვალა: 21³, 22

შეიცვალა: 16

• მუხლი 16. მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტში ქმედუუნაროდ ცნობის ნაცვლად საფუძველია შეზღუდულქმედუნარიანად აღიარება ან მხარდაჭერის მიმღებად ცნობა, სასამართლოს სხვაგვარი განსაზღვრის დათქმით.

შეიცვალა: 19, 22, 24, 25, 33, 42, 89

შეიცვალა: 19, 21, 23, 26, 41, 64

• მუხლი 19. 19-ე მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტით სასამართლოს განსჯადი საკითხი გაფართოვდა: პრეზიდენტისა და სხვა დასახელებული პირების მიერ კონსტიტუციის დარღვევასთან ერთად ან/და მათ ქმედებებში დანაშაულის შემადგენლობის ნიშნების არსებობა.
• მუხლი 21. 21-ე მუხლის მე-7 პუნქტში ხმების თანაბრად გაყოფის წესი, რომლის მიხედვითაც დარღვევა დადასტურებულად არ ითვლება, ახლა ვრცელდება პრეზიდენტის ან 64-ე მუხლში აღნიშნული პირის მიერ კონსტიტუციის დარღვევაზე ან/და მის ქმედებაში დანაშაულის შემადგენლობის ნიშნების არსებობაზე.
• მუხლი 23. 23-ე მუხლის მე-7 პუნქტში „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე სასამართლო ადგენს ან უარყოფს 63-ე და 64-ე მუხლებში აღნიშნული პირის ქმედების კონსტიტუციურობას ან/და ქმედებაში დანაშაულის შემადგენლობის ნიშნების არსებობას.
• მუხლი 26. 26-ე მუხლს დაემატა მე-4 პუნქტი, რომლის მიხედვით „თ“ ქვეპუნქტის საქმეზე სასამართლო აფასებს მხოლოდ იმ ქმედებას, რომელიც იმპიჩმენტის აღმძვრელმა პარლამენტის წევრებმა იმპიჩმენტის საფუძვლად მიიჩნიეს.
• მუხლი 41. 41-ე მუხლის პირველ პუნქტში კონსტიტუციური წარდგინება ეხება დასკვნას კონსტიტუციის დარღვევის ან/და ქმედებაში დანაშაულის შემადგენლობის ნიშნების არსებობის შესახებ; ასევე შეიცვალა დასკვნის რიცხვი და „იმპიჩმენტის შესახებ“ კანონის დასახელებიდან ამოღებულია „ორგანული“.

შეიცვალა: 22, 24, 25

• მუხლი 22. 22-ე მუხლს დაემატა 4¹ პუნქტი 30-დღიანი ვადით, რომელიც თავმჯდომარეს შეუძლია გააგრძელოს არაუმეტეს 15 დღით. მე-5 და მე-6 პუნქტების მითითებები „მე-2–4¹ პუნქტებზე“ გაფართოვდა, ხოლო მე-5 პუნქტში „გათვალისწინებული“ შეიცვალა „განსაზღვრულით“.
• მუხლი 24. 24-ე მუხლს დაემატა 2¹ პუნქტი, რომლის მიხედვით 22-ე მუხლის 4¹ პუნქტის შემთხვევაში სასამართლო განსაზღვრავს ინფორმაციის წარდგენის გონივრულ ვადას და სუბიექტი ვალდებულია ამ ვადაში მიაწოდოს ინფორმაცია.
• მუხლი 25. 25-ე მუხლის მე-5 პუნქტში შეჩერების უფლებამოსილება განმწესრიგებელი სხდომის გადაწყვეტილებით ხორციელდება. დაემატა წესი, რომ შეჩერების გადაწყვეტილება ძალას კარგავს 22-ე მუხლის 4¹ პუნქტის ვადის ამოწურვის მომდევნო დღიდან, თუ საბოლოო გადაწყვეტილება არ არის მიღებული.

შეიცვალა: 7², 9, 10, 19, 21, 23, 26, 34, 41⁴, 43

• მუხლი 7². მე-5 პუნქტში არჩევისთვის საჭირო მინიმალური ხმები პარლამენტის სიითი შემადგენლობის სამი მეხუთედიდან ნახევრამდე შეიცვალა; მე-8 პუნქტის ბოლოს დაემატა მითითება №4628 ორგანულ კანონზე.
• მუხლი 9. პირველ პუნქტში ფიცი საკონსტიტუციო სასამართლოში დაიდება თანამდებობის დაკავებამდე და სამი თანამდებობის პირის თანდასწრებით დადების მითითების გარეშე, ხოლო ამ პირთა მოწვევა ცერემონიაზე სავალდებულოა; მე-2 პუნქტის ბოლოს დაემატა მითითება №4628 ორგანულ კანონზე.
• მუხლი 10. მე-5 პუნქტში გასწორდა მოადგილეთა მითითება და კენჭისყრის საჭირო ხმების ფორმულირება („5-მა წევრმა“), ხოლო მე-6 პუნქტი, რომელიც ადრე ამ თანამდებობაზე მყოფი პირის ხელახლა არჩევას კრძალავდა, ამოღებულია; დაემატა ცვლილების წყაროს მითითება.
• მუხლი 19. მე-19 მუხლის პირველ პუნქტს დაემატა ორი ახალი ქვეპუნქტი, „ლ“ და „მ“, რომლებიც საკონსტიტუციო სასამართლოს განსჯად საკითხებს აფართოებს; მე-2 პუნქტის შემდეგ დაემატა ცვლილების წყაროს მითითება.
• მუხლი 21. 21-ე მუხლში „მ“ საკითხები პლენუმს, „ლ“ საკითხები კოლეგიას მიეკუთვნა; მე-7 პუნქტი გავრცელდა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წარდგინებაზეც.
• მუხლი 23. 23-ე მუხლის პირველ პუნქტში არაკონსტიტუციური აქტის ძალადაკარგულად ცნობის წესი გავრცელდა „ლ“ და „მ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ საკითხებზე.
• მუხლი 26. 26-ე მუხლის მე-2 პუნქტი გავრცელდა „ლ“ და „მ“ ქვეპუნქტებზე; „ბ“ ქვეპუნქტში დაზუსტდა კონსტიტუციის დასახელება.
• მუხლი 34. 34-ე მუხლის მე-3 პუნქტიდან ამოღებულია წარდგინება, ხოლო განმცხადებლის ჩაბმა ვალდებულებიდან უფლებამოსილებად და მხარის ნაცვლად მოპასუხედ გადაკეთდა.

კიდევ 2 შენიშვნა მუხლების გვერდებზეა

შეიცვალა: 12, 21¹, 21²

• მუხლი 12. პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტს დაემატა სტაჟირების წესის დამტკიცება, ხოლო „ე“ ქვეპუნქტში თავმჯდომარის უფლებამოსილება გავრცელდა სტაჟიორებზე და მას დაემატა სტაჟიორის ანაზღაურების ოდენობის განსაზღვრა.
• მუხლი 21¹. 21¹ მუხლის პირველ პუნქტში ამოღებულია პლენუმისთვის საქმის გადაწყვეტის 6-თვიანი ვადა; დარჩა მხოლოდ დებულება, რომ კონსტიტუციის განმარტების ან გამოყენების იშვიათი ან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი პრობლემის შემთხვევაში პლენუმი 2 კვირაში წყვეტს საქმის პლენუმზე განხილვის საკითხს.
• მუხლი 21². 21² მუხლის მე-4 პუნქტში პლენუმის საქმეების განხილვის დაწყებიდან სხვა საქმეების განხილვისა და მათი ვადის დინების შეჩერების წესი შეიცვალა: ახლა ასეთი განხილვა სხვა საქმეების განხილვასა და გადაწყვეტას არ აჩერებს.

შეიცვალა: 2, 5, 6, 7, 8, 11, 12, 14, 14¹, 19, 20, 21, 21¹, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 32, 33, 35, 39 +5

• მუხლი 39. 39-ე მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებში დაემატა საკონსტიტუციო სასამართლოს 2010 წლის 28 ივნისის №1/466 გადაწყვეტილების მითითება, რომელიც ასახავს ნორმის არაკონსტიტუციურად ცნობას; დამატებულია მხოლოდ ეს ჩანაწერები.

შეიცვალა: 17, 21, 27

• მუხლი 21. 21-ე მუხლის მე-4 პუნქტს დაემატა წესი პლენუმისა და კოლეგიის განსჯად საკითხებს მოიცავი საქმის იმ ნაწილის გადაცემის შესახებ, რომელიც კოლეგიის განსჯადია: ჯერ თავმჯდომარეს დაუყოვნებლივ, შემდეგ თავმჯდომარე კოლეგიას 7 დღის ვადაში.
• მუხლი 27. 27-ე მუხლის მე-4 პუნქტი ამოღებულია — მასთან ერთად გაუქმდა სხდომაზე 16 წლამდე პირებისა და შეიარაღებული პირების დაშვების შეზღუდვა.

შეიცვალა: 3

• მუხლი 3. მე-2 პუნქტში დაფინანსება უკავშირდება ბიუჯეტის ცალკე ორგანიზაციულ კოდს; ხარჯების წინა წელთან შედარებით შემცირება დასაშვებია მხოლოდ საკონსტიტუციო სასამართლოს წინასწარი თანხმობით, ხოლო ბიუჯეტის პროექტს თავმჯდომარე წარადგენს.

შეიცვალა: 19, 21¹, 21², 22, 23, 26, 31, 37, 47

• მუხლი 19. „დ“ ქვეპუნქტით საკონსტიტუციო სასამართლოს განსახილველი დავა გავრცელდა არჩევნებისა და რეფერენდუმის მომწესრიგებელ ნორმებზე და ამ ნორმებზე დაფუძნებულ ჩატარებულ ან ჩასატარებელ არჩევნებზე.
• მუხლი 21¹. პირველ პუნქტში პლენუმისთვის საქმის გადაცემის საფუძვლები და პროცედურა დაკონკრეტდა: დასაბუთებული განჩინება, თავმჯდომარის 7-დღიანი რეზოლუცია, 6-თვიანი ვადა და 2-კვირიანი ვადა იშვიათი პრობლემის შემთხვევაში.
• მუხლი 21². ახალი 21² მუხლი ადგენს თავმჯდომარის ინიციატივით საქმის პლენუმზე განხილვის წესს, ვადებს და სხვა საქმეების განხილვის შეჩერებას.
• მუხლი 22. 22-ე მუხლში არჩევნებისა და რეფერენდუმის დავების ვადები ახლებურად განისაზღვრა: ჩასატარებელზე 30 დღე, ჩატარებულზე 30 დღე, პრეზიდენტის არჩევნებზე 12 დღე, და დაემატა სარჩელის შეტანის 30-დღიანი ვადა დანიშვნამდე; პირველი და მე-6 პუნქტები მხოლოდ ფორმულირებით შეიცვალა.
• მუხლი 23. მე-4 პუნქტში „დ“ ქვეპუნქტით დავის დაკმაყოფილების შედეგები ცალ-ცალკე განისაზღვრა ჩასატარებელი და ჩატარებული არჩევნებისთვის (რეფერენდუმისთვის), ხოლო შედეგების ბათილობა დაკავშირებულია აქტის გადამწყვეტ გავლენასთან.
• მუხლი 26. 26-ე მუხლის მე-2 პუნქტში ნორმატიული აქტის შემოწმების წესი გავრცელდა 19-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის შემთხვევებზე; დანარჩენი ცვლილებები ტერმინოლოგიურია.
• მუხლი 31. 31-ე მუხლის პირველ პუნქტში დაემატა პლენუმის უფლებამოსილება, დაამტკიცოს სარჩელის/წარდგინების სააპლიკაციო ფორმა.
• მუხლი 37. 37-ე მუხლში ჩატარებული არჩევნებისა და რეფერენდუმის დავის სარჩელის უფლების მქონე პირები, მოპასუხეები და შეტანის ვადები ახლებურად განისაზღვრა.

კიდევ 1 შენიშვნა მუხლების გვერდებზეა

შეიცვალა: 19, 41

• მუხლი 19. 19-ე მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტში პრეზიდენტის, უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის, მთავრობის წევრის, კონტროლის პალატის თავმჯდომარისა და ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრების ჩამონათვალიდან ამოღებულია გენერალური პროკურორი.
• მუხლი 41. 41-ე მუხლის პირველ პუნქტში იმ თანამდებობის პირთა ჩამონათვალიდან, რომელთა მიერ კონსტიტუციის დარღვევის შესახებ დასკვნისთვისაც შეიტანება კონსტიტუციური წარდგინება, ამოღებულია გენერალური პროკურორი.

შეიცვალა: 19, 21¹, 25, 43

• მუხლი 21¹. 21¹ მუხლის პირველ პუნქტში კოლეგიის მიერ საქმის პლენუმისთვის გადაცემის საფუძვლად დარჩა მხოლოდ პრაქტიკისაგან განსხვავებული პოზიცია, ხოლო მე-2 პუნქტში ექვსი წევრის მოთხოვნა შეიცვალა პლენუმის სრული შემადგენლობის ნახევარზე მეტის მხარდაჭერით.
• მუხლი 25. 25-ე მუხლის 4¹ პუნქტში განჩინების გამოტანა არაკონსტიტუციურად ცნობილი ნორმის გამეორებისას დაექვემდებარა დამატებით პირობას: არ უნდა არსებობდეს 21¹ მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველი; დანარჩენი ცვლილებები ფორმულირების ხასიათისაა.
• მუხლი 43. 43-ე მუხლის 5² პუნქტში საოქმო ჩანაწერს 21¹ მუხლის პირველი პუნქტის შემთხვევებში იღებს სასამართლო და არა კოლეგია; მე-9 პუნქტის შედეგი განმეორებითი სარჩელის გამორიცხვაზე დამოკიდებულია 21¹ მუხლის პირველი პუნქტის საფუძვლის არარსებობაზე.

შეიცვალა: 11, 21¹, 22, 27¹, 32, 32¹, 43

• მუხლი 11. დაემატა მე-6 პუნქტი კოლეგიის შემადგენლობის გადახალისების დამატებით საფუძველსა და მეორე კოლეგიის წევრის დროებით მიმაგრების წესზე.
• მუხლი 21¹. ახალი 21¹ მუხლი აწესრიგებს საქმის კოლეგიიდან პლენუმისთვის გადაცემას, როცა პოზიცია განსხვავდება სასამართლოს პრაქტიკისგან, და ექვსი წევრის მხარდაჭერის მოთხოვნას.
• მუხლი 22. 22-ე მუხლის პირველ პუნქტში განხილვის ვადა 6 თვიდან 9 თვემდე გაიზარდა და რეგისტრაციის მომენტიდან აითვლება; თავმჯდომარის მიერ გაგრძელება შეზღუდულია 2 თვით.
• მუხლი 27¹. ახალი 27¹ მუხლი ადგენს საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის წესს და მხარეთა მოთხოვნის 10-დღიან ვადებს.
• მუხლი 32. 32-ე მუხლის არსებული ტექსტი გახდა პირველი პუნქტი და დაემატა მე-2 პუნქტი სხდომაზე წესრიგის დამრღვევის გაფრთხილებისა და გაძევების წესით.
• მუხლი 32¹. ახალი 32¹ მუხლი ქმნის საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურის სამსახურს და აწესრიგებს მისი დანიშვნის პირობებს, უფლებამოსილებასა და ძალის გამოყენების წესს.
• მუხლი 43. 43-ე მუხლს დაემატა 5² პუნქტი, რომლის მიხედვითაც 21¹ მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებში გათვალისწინებულ შემთხვევებში კოლეგია იღებს საოქმო ჩანაწერს.

შეიცვალა: 53

• მუხლი 53. 53-ე მუხლის მე-2 პუნქტში საკონსტიტუციო სასამართლოს ადგილსამყოფელად თბილისის ნაცვლად ქალაქი ბათუმია დადგენილი.

შეიცვალა: 7

• მუხლი 7. მე-7 მუხლის პირველ პუნქტში საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრობის მინიმალური ასაკი 35 წლიდან 30 წლამდე შეიცვალა; უმაღლესი იურიდიული განათლების მოთხოვნა უცვლელია.

შეიცვალა: 19, 21, 22, 23, 25, 26, 33, 34, 38, 41², 43

• მუხლი 19. 19-ე მუხლის პირველ პუნქტში „ა“ ქვეპუნქტი მოიცავს საქართველოს მთავრობის აქტებს, ხოლო „თ“ ქვეპუნქტის შემდეგ დაემატა ორი ახალი კატეგორია: „ი“ და „კ“ ქვეპუნქტები აჭარის სტატუსის კონსტიტუციურ კანონთან დაკავშირებით.
• მუხლი 21. 21-ე მუხლის პირველ პუნქტში პლენუმის კომპეტენცია გაფართოვდა „ი“ და „კ“ ქვეპუნქტებზე, ხოლო 7¹ პუნქტი ადგენს ხმათა თანაბრად გაყოფის შედეგს 41² მუხლის წარდგინებაზე.
• მუხლი 22. 22-ე მუხლის მე-5 პუნქტში წარდგინების განხილვის ვადის შეჩერება გრძელდება დასკვნის ან გადაწყვეტილების გამოტანამდე.
• მუხლი 23. 23-ე მუხლს დაემატა 8–10 პუნქტები, რომლებიც ადგენს „ი“ და „კ“ ქვეპუნქტებით და 25-ე მუხლის 4¹ პუნქტით განხილულ საქმეებში სადავო აქტის ძალადაკარგულად ცნობის მომენტს.
• მუხლი 25. 25-ე მუხლს დაემატა 4¹ პუნქტი, რომლის მიხედვით განმწესრიგებელ სხდომაზე იმავე შინაარსის უკვე არაკონსტიტუციურად ცნობილი ნორმის გამო გამოდის განჩინება მიუღებლობისა და ძალადაკარგულად ცნობის შესახებ.
• მუხლი 26. 26-ე მუხლს დაემატა 1¹ პუნქტი, რომელიც 41¹ და 41² მუხლების საქმეებში ზღუდავს სასამართლოს მსჯელობას, როცა მოთხოვნა აქტის მხოლოდ ერთ ნორმას ეხება.
• მუხლი 33. 33-ე მუხლში საქართველოს მთავრობა დაემატა როგორც სადავო აქტის გამომცემი, სარჩელის შემტანი და მოპასუხეთა ჩამონათვალის წევრი; ავტონომიური რესპუბლიკების ფორმულირება გადავიდა მრავლობით რიცხვში.
• მუხლი 34. 34-ე მუხლის მე-3 პუნქტში სარჩელის ან წარდგინების ასლის ადრესატთა წრეს დაემატა საქართველოს მთავრობა და დაიზუსტა ავტონომიური რესპუბლიკების დასახელება.

კიდევ 3 შენიშვნა მუხლების გვერდებზეა

შეიცვალა: 3, 4, 7², 7³, 10, 12, 13²¹, 14, 14²², 15, 15²³, 16, 16²⁵, 17, 17²⁶, 18, 18³¹, 19, 19³³, 20, 20³⁴, 21³⁵, 22, 22³⁶ +13

• მუხლი 3. მე-3 მუხლის არსებული ტექსტი პირველ პუნქტად დანომრილია და დაემატა 2–4 პუნქტები სასამართლოს დაფინანსების გარანტიების, შენობა-ქონების გადაცემისა და აპარატის შექმნის შესახებ.
• მუხლი 4. მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი ამოღებულია; ბიუჯეტის ცალკე მუხლისა და ხარჯთაღრიცხვის პროექტის წესი ამ მუხლში აღარ არის.
• მუხლი 7². 7² მუხლში დაემატა პუნქტების ნუმერაცია „7 .“ და „8 .“; მე-8 პუნქტად გამოყოფილია სესიის ბოლო დღეს ან დარჩენილ ვადაში შეუძლებელი კენჭისყრის შემთხვევაში მომდევნო სესიის პირველ სხდომაზე ხელახალი კენჭისყრის წესი.
• მუხლი 7³. 7³ მუხლი დაიყო ორ პუნქტად: პირველი ეხება უზენაესი სასამართლოს მიერ სამი წევრის დანიშვნას, მე-2 — კანდიდატების განხილვას უზენაესი სასამართლოს პლენუმზე.
• მუხლი 10. მე-7 პუნქტში თავმჯდომარის ან მოადგილის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის მითითება მე-17 მუხლიდან მე-16 მუხლზე გადავიდა.
• მუხლი 12. 12-ე მუხლის პირველ პუნქტში „ა“ ქვეპუნქტი მოიცავს აპარატის დებულებასაც, „დ“ ქვეპუნქტში ხელმოწერის ობიექტებს დაემატა საოქმო ჩანაწერი, „ე“ ქვეპუნქტში კი აპარატზე უფლებამოსილება საერთო ხელმძღვანელობად ჩამოყალიბდა.
• მუხლი 14. 14-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით მდივანს დაემატა ვალდებულება, თვეში ერთხელ აცნობოს პლენუმს გადაწყვეტილებათა აღსრულების მიმდინარეობა.
• მუხლი 15. მე-3 პუნქტში ტერმინი „პირველი ნაწილი“ შეიცვალა „პირველი პუნქტით“; გადაწყვეტილების მიღების წესი (მონაწილეთა ნახევარზე მეტი) უცვლელია.

კიდევ 7 შენიშვნა მუხლების გვერდებზეა

შეიცვალა: 22, 41

• მუხლი 22. განხილვის ვადის გაგრძელების წესს დაემატა გამონაკლისი: პლენუმს ვადის არა უმეტეს 30 დღით გაგრძელება შეუძლია, გარდა მე-19 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საკითხისა.
• მუხლი 41. 41-ე მუხლის მე-3 პუნქტი ამოღებულია, მასთან ერთად ამოღებულია კონსტიტუციური წარდგინების შეტანის ერთთვიანი ვადის ნორმა.

შეიცვალა: 7, 7³

• მუხლი 7. მე-7 მუხლში ასაკისა და განათლების მოთხოვნა შენარჩუნებულია, მაგრამ დაემატა მოთხოვნა, რომ შერჩევისას სამივე ორგანო ითვალისწინებს კანდიდატის პროფესიულ გამოცდილებას, რომელიც უნდა შეეფერებოდეს წევრის მაღალ სტატუსს.
• მუხლი 7³. დაემატა 7³ მუხლი, რომლის მიხედვით სამ წევრს ნიშნავს უზენაესი სასამართლოს პლენუმი თავმჯდომარის მიერ დასახელებულ კანდიდატთაგან, დამსწრე წევრთა ორი მესამედის ხმით.