ემისიის ნებართვები

ემისიის ნებართვები — სამართლებრივი ჩარჩო

გარემოში მავნე ნივთიერებათა ემისია საქართველოში დარეგულირებულია „საქართველოს გარემოს დაცვის შესახებ“ კანონით, რომელიც აყალიბებს ნორმატიულ ბაზას იმისთვის, თუ როგორ იდგება ემისიის ზღვრულად დასაშვები ნორმები, როგორ იღებს სახელმწიფო გარემოსდაცვით გადაწყვეტილებას და როგორ ფუნქციონირებს სათბურის აირების ემისიების ავტორიზაციის რეჟიმი. თუ თქვენი საწარმო გეგმავს ატმოსფეროში მავნე ნივთიერებათა გამოყოფას, ეს გვერდი გიჩვენებთ, რომელი ნორმები მოქმედებს თითოეულ კონკრეტულ დაბინძურების წყაროზე, ვინ ამტკიცებს ამ ნორმებს და რომელი ადმინისტრაციული აქტი არის საჭირო საქმიანობის ლეგალურად დასაწყებად.

ემისიის ნებართვების სისტემა ეყრდნობა სამ ძირითად სვეტს: პირველი — გარემოში მავნე ნივთიერებათა ემისიისა და მიკროორგანიზმებით გარემოს დაბინძურების ზღვრულად დასაშვები ნორმები; მეორე — გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება, როგორც საქმიანობის დაშვების ადმინისტრაციული აქტი; მესამე — სათბურის აირების ემისიების ავტორიზაცია, რომელიც ცალკე რეჟიმს ქმნის კლიმატის დაცვის მიზნით. ამ სამივე სვეტის გაანალიზება განსაზღვრავს, რა მოთხოვნების წინაშე დგას საქმიანობის განმახორციელებელი პირი.

ემისიის ზღვრულად დასაშვები ნორმები ყოველი წყაროსთვის

კანონის თანახმად, გარემოში მავნე ნივთიერებათა ემისიისა და მიკროორგანიზმებით გარემოს დაბინძურების ზღვრულად დასაშვები ნორმები მუშავდება დაბინძურების ყოველი კონკრეტული წყაროსათვის მათი ტექნოლოგიური თავისებურებებისა და ადგილმდებარეობის ფონური დაბინძურების გათვალისწინებით იმგვარად, რომ ემისიური ნივთიერებების და მიკროორგანიზმების კონცენტრაციამ ადგილზე არ გადააჭარბოს ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციის დონეს. ეს ნიშნავს, რომ ნორმა არ არის ერთიანი ყველა საწარმოსთვის — იგი ინდივიდუალურად მოერგება თითოეული წყაროს ტექნოლოგიურ პროფილსა და გარემოს ფონურ მდგომარეობას.

ამავე ნორმები განისაზღვრება ყოველ ხუთ წელიწადში ერთხელ „გარემოში მავნე ნივთიერებათა ემისიისა და მიკროორგანიზმებით გარემოს დაბინძურების ზღვრულად დასაშვები ნორმების შესახებ“ დებულებით, რომელსაც შეიმუშავებს და ამტკიცებს სამინისტრო. ხუთწლიანი ციკლი უზრუნველყოფს ნორმების პერიოდულ განახლებას ტექნოლოგიურ და სამეცნიერო პროგრესთან შესაბამისობაში, რაც საწარმოსთვის ნიშნავს, რომ დღეს დაკმაყოფილებული მაჩვენებელი ხუთი წლის შემდეგ შეიძლება აღარ იყოს საკმარისი.

გარემოზე დატვირთვის ნორმები და კვოტები

ემისიის რეგულირებას ავალდებულებს გარემოზე დატვირთვის ნორმების ინსტიტუტი. ბუნებრივი ეკოსისტემებით, ლანდშაფტებით და სხვა ტერიტორიებით სარგებლობისას და ათვისებისას დგინდება მათი დატვირთვის ზღვრულად დასაშვები ნორმები. გარემოზე დატვირთვის ნორმები მოიცავს ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის კვოტებს, რომლებიც მდგრადი განვითარების პრინციპების გათვალისწინებით დგინდება სახელმწიფო დონეზე, ხოლო ბუნებრივი რესურსების ცალკეული სახეობებით სარგებლობის კვოტები — რეგიონალურ და ადგილობრივ დონეებზე.

გარემოზე დატვირთვის ნორმებსაც 5 წელიწადში ერთხელ შეიმუშავებს და ამტკიცებს სამინისტრო დებულებით „გარემოზე დატვირთვის ნორმების შესახებ“. ასე რომ, ემისიისა და დატვირთვის ნორმატიული საფუძვლები სისტემატურად განიახლება, და საწარმოს მოვალეობაა მოჰყვეს ამ განახლებებს, რადგან მოქმედი ნორმების უცოდინრობა პასუხისმგებლობისგან არ ათავისუფლებს.