მილსადენების სამართლებრივი რეჟიმი ნავთობისა და გაზის შესახებ საქართველოს კანონის ტრანსპორტირების ბლოკშია განთავსებული: აქ რეგულირდება მიწის მინაკუთვნით სარგებლობა მილსადენისთვის, არამაგისტრალური მილსადენების მშენებლობა, მაგისტრალურ ქსელთან წვდომა, ტრანსპორტირების ხელმისაწვდომობა, ლიცენზია და ტარიფი. ეს გვერდი განმარტავს ამ წესებს ინვესტორებისა და გადამზიდავებისთვის.
მიწის საკითხი და ემინენტ დომეინი
რესურსებით სარგებლობის გენერალური ლიცენზიისა და შესაბამისი ხელშეკრულების მიხედვით სააგენტო ინვესტორს გადასცემს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მომზადებულ, მიწის მინაკუთვნით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს. თუ ოპერაციებისთვის საჭირო ნაკვეთი ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს ეკუთვნის, ხელშეკრულების ხელმოწერამდე ინვესტორმა მესაკუთრესთან უნდა დადოს ხელშეკრულება ამ ნაკვეთის გამოყენების ექსკლუზიური უფლების გადაცემის შესახებ და ის სააგენტოს დადგენილი წესით წარუდგინოს.
შეთანხმების მიუღწევლობისას მოქმედებს ემინენტ დომეინის მექანიზმი: ინვესტორს უფლება აქვს მიმართოს სააგენტოს ემინენტ დომეინის საქმის დასაწყებად; სააგენტო სასამართლოში განცხადების შეტანით იწყებს საქმეს, ხოლო ყველა ხარჯს — მათ შორის სასამართლოს მიერ დადგენილ საკომპენსაციო თანხას, რომელიც მიწის მესაკუთრეს გადაეცემა — ინვესტორი აფარებს. ყველა მონაწილე მხარეს უფლება აქვს მონაწილეობა მიიღოს საქმის საჯარო განხილვაში: წარადგინოს არგუმენტები, მოწმეები და საბუთები, გააკრიტიკოს სხვა მხარის არგუმენტები, მოითხოვოს ჯვარედინი დაკითხვა და მტკიცებულებების გადამოწმება.
მილსადენების მშენებლობა და მაგისტრალურ ქსელთან წვდომა
ნავთობისა და გაზის ოპერაციებთან დაკავშირებული არამაგისტრალური მილსადენების და შენობა-ნაგებობების მშენებლობა, ექსპლუატაცია და გამოყენება ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობისა და ხელშეკრულების შესაბამისად. ინვესტორს უფლება აქვს აწარმოოს მოლაპარაკება სახელმწიფოს კუთვნილი მაგისტრალური მილსადენების თავისუფალი მოცულობების კომერციულ საფუძველზე გამოყენების შესახებ, ასევე — კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით — არსებულ მაგისტრალურ მილსადენთან მისაერთებლად ააშენოს და გამოიყენოს მილსადენი ხელშეკრულებით განსაზღვრული თავისი წილის ექსპორტის მიზნით.
ხელმისაწვდომობა, ლიცენზია და ჭარბი სიმძლავრე
ტრანსპორტირება ხელმისაწვდომი უნდა იყოს ყველა გადამზიდავისთვის არადისკრიმინაციულ საფუძველზე, სააგენტოს მიერ დადგენილი ნორმატიული აქტების შესაბამისად. ტრანსპორტირების საქმიანობის ლიცენზიის მისაღებად განაცხადის შეტანა შეუძლია გენერალური ლიცენზიის მფლობელს, მის აფილირებულ კომპანიას ან სხვა პირს — მხოლოდ მის მიერ წარმოებული ნედლეულის ან ნავთობგაზპროდუქტების ტრანსპორტირების მიზნით.
ლიცენზიის მფლობელი სხვა გადამზიდავებისთვის ხელმისაწვდომს ხდის მილსადენის ჭარბ, გამოუყენებელ სიმძლავრეს არადისკრიმინაციულ საფუძველზე, თუ მიზანშეწონილი საოპერაციო ფაქტორების გათვალისწინებით — რომლებიც მოთხოვნისა და წარმოების ექსპანსიის პოტენციალსაც მოიცავს — სრული სიმძლავრე რეგულარულად არ გამოიყენება მისი საკუთარი ნედლეულის ან პროდუქტებისთვის, ან თუ ის ხელშეკრულებას დებს ან სთავაზობს მესამე მხარესთან, რომელიც მისი აფილირებული კომპანია არ არის.