ატმოსფერული ჰაერის დაცვის სტატუტური ბაზა გარემოს დაცვის შესახებ საქართველოს კანონშია: კანონი აწესრიგებს გარემოს მდგომარეობის მაჩვენებლების აღრიცხვას, მონიტორინგს, დაცვის ნორმებს და მათ დაწესების წესს. ბიზნესისთვის ეს ნიშნავს, რომ ჰაერის ხარისხთან დაკავშირებული მოთხოვნები ორ ფენად იშლება — ხარისხობრივი ნორმები გარემოსთვის და ემისიის ზღვრულად დასაშვები ნორმები კონკრეტული წყაროსთვის. ამ გვერდზე განვმარტავთ, როგორ მუშაობს ეს სისტემა.
აღრიცხვა, ანგარიშგება და მონიტორინგი
გარემოს მდგომარეობის ხარისხობრივი და რაოდენობრივი მაჩვენებლების აღრიცხვა, ანგარიშგება და შეფასება მოიცავს გარემოს მდგომარეობისა და ბუნებრივი რესურსების კადასტრების შედგენას, სტატისტიკას, ინვენტარიზაციას, პასპორტიზაციას და კარტოგრაფირებას. ამ სახელმწიფო აღრიცხვას თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ხელმძღვანელობს და კოორდინაციას უწევს მინისტრთან და სხვა შესაბამის უწყებებთან ერთად ჯანმრთელობის დაცვის სფეროს სამინისტრო.
გარემოს მდგომარეობაზე დაკვირვების, ანუ მონიტორინგის, სისტემა დაკვირვებით მიღებული ინფორმაციის ანალიზისა და პროგნოზირების ერთობლიობას წარმოადგენს; მის საერთო კოორდინაციას მინისტრი ახორციელებს. მონიტორინგის შედეგები საზოგადოებრიობისთვის ხელმისაწვდომია — ეს ნიშნავს, რომ ჰაერის მდგომარეობის ოფიციალური მონაცემები იმავე საჯარო ბაზაზეა აგებული, რომელზედაც კომპანიის გარემოსდაცვითი პოზიცია ფასდება.
დაცვის ნორმების სისტემა
გარემოს დაცვის ნორმების დაწესების მიზანია დადგინდეს საქმიანობის გარემოზე ზემოქმედების ისეთი ნორმები, რომლებიც უზრუნველყოფენ გარემოს ეკოლოგიურ წონასწორობას. ამ მიზნით წესდება: გარემოს მდგომარეობის ხარისხობრივი ნორმები; გარემოში მავნე ნივთიერებათა ემისიისა და მიკროორგანიზმებით გარემოს დაბინძურების ზღვრულად დასაშვები ნორმები; გარემოში ქიმიურ საშუალებათა გამოყენების ნორმები; ეკოლოგიური მოთხოვნები პროდუქციისადმი; და გარემოზე დატვირთვის ნორმები.
ხარისხობრივი ნორმების ჩამონათვალი კონკრეტულია: ატმოსფერულ ჰაერში, წყალსა და ნიადაგში ადამიანის ჯანმრთელობისა და ბუნებრივი გარემოსთვის მავნე ნივთიერებების კონცენტრაციისა და მიკროორგანიზმების რაოდენობათა ზღვრულად დასაშვები ნორმები; ხმაურის, ვიბრაციის, ელექტრომაგნიტური ველებისა და სხვაგვარი ფიზიკური ზემოქმედების ზღვრულად დასაშვები ნორმები; და რადიაციული ზემოქმედების ზღვრულად დასაშვები ნორმები. ეს ნორმები განისაზღვრება 5 წელიწადში ერთხელ შესაბამისი დებულებით, რომელსაც მინისტრთან შეთანხმებით შეიმუშავებს და ამტკიცებს ჯანმრთელობის დაცვის სფეროს სამინისტრო.