საშიში ნივთიერებები და ნებართვითი რეჟიმი
საშიშ ნივთიერებებთან დაკავშირებული საქმიანობა საქართველოში გარემოს დაცვის შესახებ კანონის რამდენიმე ნორმაზეა აგებული: ქიმიურ საშუალებათა გამოყენების ნორმებზე, ოზონის შრის დაცვასა და სპეციალურ ნებართვაზე და სახელმწიფო კონტროლის სისტემაზე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ერთი წესი: კანონით დადგენილი შემთხვევების გარდა, საშიში ნივთიერებების შემცველ პროდუქციას საქართველოში მხოლოდ სპეციალური ნებართვით შემოაქვთ — და ეს ნორმა პირდაპირ ოზონის შრს შლად ქიმიურ ნივთიერებებს ეხება.
ქიმიურ საშუალებათა გამოყენების ნორმები
კანონის მე-31 მუხლით მინერალური სასუქების, მცენარეთა დაცვის, ზრდის სტიმულატორების და სხვა ქიმიური საშუალებების გარემოში გამოყენების ნორმები დგინდება იმგვარად, რომ საფრთხე არ შეექმნას ადამიანის ჯანმრთელობას, მცენარეთა და ცხოველთა სამყაროს და ნიადაგს. ამ ნორმებს და ქიმიური საშუალებების ტრანსპორტირების, შენახვისა და გამოყენების წესებს 5 წელიწადში ერთხელ შეიმუშავებს და შესაბამისი დებულებით ამტკიცებს გარემოს დაცვის სამინისტრო ჯანმრთელობის მიმართულების სამინისტროსთან შეთანხმებით. ქიმიური ნივთიერებების ოპტიმალური გამოყენების, რისკის შემცირების, აღრიცხვისა და კონტროლის მიზნით კი დგას ქიმიურ ნივთიერებათა ერთიანი სახელმწიფო რეესტრი, რომლის შედგენის წესს საქართველოს კანონმდებლობა განსაზღვრავს. საწარმოსთვის ეს ნიშნავს, რომ მის მიერ გამოყენებული ნივთიერებების წრე ცნობილ და რეგისტრირებულ სივრცეში უნდა ჯდებოდეს.
ოზონის შრის დაცვა და სპეციალური ნებართვა
კანონის მე-52 მუხლი ოზონის შრის დაცვის სამივე ძირითედ ნორმას შეიცავს. პირველი: საქმიანობის სუბიექტი ვალდებულია შეამციროს ან შეწყვიტოს ისეთი ქიმიური საშუალებების წარმოება ან გამოყენება, რომლებიც ზეგავლენას ახდენენ და შლიან დედამიწის ოზონის შრეს. მეორე: ამ ქიმიურ ნივთიერებებს შემცველი პროდუქცია საქართველოში შემოაქვთ მხოლოდ სპეციალური ნებართვით — ეს არის ის ნებართვითი რეჟიმი, რომელიც ამ გვერდის საგნის ბირთვს წარმოადგენს. მესამე: ოზონის შრის დაცვის სამართლებრივ რეჟიმს საქართველოს იურისდიქციის ფარგლებში საქართველოს კანონმდებლობა აწესებს. იმპორტიორისთვის აქედან გამომდინარეობს მარტივი შემოწმების წესი: თუ პროდუქცია ოზონშემშლელ ნივთიერებებს შეიცავს, მისი შემოტანა სპეციალური ნებართვის გარეშე კანონდარღვევაა.
სახელმწიფო კონტროლი და ზიანის ვადა
კანონის მე-57 მუხლი სახელმწიფო კონტროლს აწესრიგებს: გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის სფეროში კონტროლს ახორციელებენ სამინისტრო, დეპარტამენტი, დაცული ტერიტორიების სააგენტო, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტო და სახელმწიფო ტყის მართვის ორგანო. ინსპექტირება გეგმურ ან არაგეგმურ შემოწმებასა და დათვალიერებას მოიცავს; შემოწმება ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს საჭიროებს, რომლის გასაჩივრებაც შემოწმებას არ აჩერებს. პასუხისმგებლობის დაკისრება არ ათავისუფლებს გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისგან, ხოლო ზიანის მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა 10 წელია უფლების წარმოშობის მომენტიდან — მაკონტროლებელი ორგანოს მიერ ზიანისა და ვალდებული პირის შეტყობისას.