სარკინიგზო სამართალი

რას არეგულირებს სარკინიგზო ტრანსპორტის სამართალი

სარკინიგზო ტრანსპორტის ფუნქციონირება წესრიგდება საქართველოს კონსტიტუციით, საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით, სარკინიგზო ტრანსპორტის კოდექსითა და საქართველოს სხვა ნორმატიული აქტებით. ეს ნორმატიული იერარქია განსაზღვრავს, რომ მგზავრის გადაყვანასა და ტვირთის გადაზიდვასთან დაკავშირებული ყველა ურთიერთობა ჯერ კონსტიტუციასა და ხელშეკრულებებს უნდა შეესაბამებოდეს, შემდეგ კი კოდექსს. სამხედრო სარკინიგზო გადაყვანა-გადაზიდვის ორგანიზება წესრიგდება შესაბამისი ცალკე ნორმატიული აქტებით. ეს წესი კოდექსის მე-3 მუხლითაა დადგენილი.

ვინ მართავს სარკინიგზო ტრანსპორტს და ვინ ახორციელებს ზედამხედველობას

სარკინიგზო ტრანსპორტის მართვა ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ხარჯთაღრიცხვას, გეგმებს და წმინდა მოგების განაწილების წესს ამტკიცებს რკინიგზის პარტნიორთა კრება. სახელმწიფო პოლიტიკას ამ სფეროში ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, ხოლო სფეროს რეგულირებასა და ზედამხედველობას — სააგენტო, კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილებათა ფარგლებში. უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად სააგენტო ახორციელებს ტექნიკურ რეგულირებას და თავისი ფუნქციებისთვის საჭირო დოკუმენტსა თუ ინფორმაციას გამოითხოვს.

მხარეთა უფლება-მოვალეობანი გადაყვანა-გადაზიდვისას

რკინიგზა ვალდებულია განახორციელოს მგზავრთა გადაყვანა და ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ტვირთის გადაზიდვა საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების არსებობისას, თუ მგზავრი ან ტვირთგამგზავნი იცავს კოდექსისა და გადაზიდვის წესების მოთხოვნებს, გადაყვანა-გადაზიდვა შესაძლებელია არსებული პერსონალითა და საშუალებებით, მას ხელს არ უშლის გარემოებები, რომლებსაც რკინიგზა თავიდან ვერ აიცილებს, და წარდგენილი ტვირთი არ არის აკრძალულ ნუსხაში. გადაზიდვის დაწყებამდე შემკვეთს უფლება აქვს მოითხოვოს ინფორმაცია სატრანსპორტო საშუალებებისა და ექსპლუატაციის პირობების შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ დადონ ხელშეკრულება დამატებითი მომსახურების შესახებ. მომსახურების შესახებ საჭირო და უტყუარი ინფორმაცია ცხადდება ქართულ ენაზე, საჭიროების შემთხვევაში კი შეიძლება დამატებით გამოქვეყნდეს სხვა ენაზეც.

ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობისათვის მხარეებს ეკისრებათ პასუხისმგებლობა კოდექსით, სხვა ნორმატიული აქტებითა და ხელშეკრულებით განსაზღვრული წესით. მხარეები პასუხს აგებენ მხოლოდ მათ მიერ ჩადენილი ან მათი მიზეზით გამოწვეული სამართალდარღვევებისათვის. სამართალდარღვევით გამოწვეულ ზიანთან ერთად დამრღვევი მხარე ვალდებულია გადაიხადოს გადაყვანისა და გადაზიდვის საფასურიც. მნიშვნელოვანია, რომ მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულება, რომელიც ზღუდავს ან ათავისუფლებს მათ კანონმდებლობით დადგენილ პასუხისმგებლობას, ბათილია, რაც ნიშნავს, რომ პასუხისმგებლობის წინასწარი შეზღუდვა ხელშეკრულებით კანონიერ ძალას არ იძენს.