ბიზნესის უწყვეტობის დაგეგმვა: სტაბილურობის გარანტია გაუთვალისწინებელ გარემოებში
ბიზნესის უწყვეტობის დაგეგმვა (BCP) არის სტრატეგიული პროცესი, რომელიც უზრუნველყოფს ორგანიზაციის კრიტიკული ფუნქციების შენარჩუნებას ან სწრაფ აღდგენას სერიოზული ინციდენტების დროს. საქართველოში, სადაც ბიზნესს შეიძლება შეეხოს სხვადასხვა სახის შეფერხება — დაწყებული პოლიტიკური აქციებით გამოწვეული გზების ბლოკირებიდან, დამთავრებული ბუნებრივი კატაკლიზმებით ან კიბერშეტევებით — BCP-ის არსებობა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. ეს არ არის მხოლოდ IT სისტემების აღდგენა; ეს არის ყოვლისმომცველი გეგმა, რომელიც მოიცავს პერსონალის, ოფისების, მომწოდებლებისა და საკომუნიკაციო არხების მართვას კრიზისის დროს. ბევრი ქართული კომპანიისთვის (განსაკუთრებით საბანკო და სატელეკომუნიკაციო სექტორში) ბიზნესის უწყვეტობის გეგმის არსებობა მარეგულირებელი მოთხოვნაა, ხოლო სხვებისთვის — ინვესტორებისა და კლიენტების ნდობის მოპოვების საშუალება. BCP-ის გარეშე, ერთმა შეფერხებამ შეიძლება გამოიწვიოს კლიენტების მასობრივი გადინება და გამოუსწორებელი ფინანსური ზარალი.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
ბიზნესის უწყვეტობის დაგეგმვა კომპლექსური სერვისია, რომელიც ეფუძნება საერთაშორისო სტანდარტებს (ISO 22301) და მოიცავს:
- ბიზნესზე ზეგავლენის ანალიზი (BIA): კრიტიკული ბიზნეს-პროცესების იდენტიფიცირება და იმის განსაზღვრა, თუ რა ზარალს მოიტანს მათი შეჩერება დროის სხვადასხვა მონაკვეთში.
- რისკების შეფასება: იმ საფრთხეების ანალიზი (ხანძარი, პანდემია, დენის გათიშვა), რომლებმაც შეიძლება შეაფერხოს საქმიანობა.
- უწყვეტობის სტრატეგიის შემუშავება: ალტერნატიული სამუშაო მეთოდების განსაზღვრა (მაგ. დისტანციურ მუშაობაზე გადასვლა, სარეზერვო ოფისის გამოყენება, ალტერნატიული მომწოდებლები).
- გეგმის დოკუმენტირება: დეტალური ინსტრუქციების (Playbooks) დაწერა თანამშრომლებისთვის, თუ რა უნდა გააკეთონ ინციდენტის დადგომისას.
- ტესტირება და წვრთნები: გეგმის პერიოდული სიმულაცია (მაგ. ევაკუაციის სწავლება ან სისტემების გათიშვის იმიტაცია) ხარვეზების გამოსავლენად.
- კრიზისული კომუნიკაცია: შიდა და გარე კომუნიკაციის გეგმის შედგენა დაინტერესებული მხარეების (კლიენტები, მედია, თანამშრომლები) ინფორმირებისთვის.
ხშირი სცენარები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
ბიზნესის უწყვეტობის გეგმა აქტიურდება სხვადასხვა კრიზისულ სიტუაციაში:
- ოფისის მიუწვდომლობა: ხანძრის, წყალდიდობის ან საპოლიციო ლენტის გამო ოფისში შესვლა შეუძლებელია. BCP განსაზღვრავს, სად და როგორ აგრძელებენ თანამშრომლები მუშაობას.
- კიბერშეტევა (Ransomware): კომპანიის მონაცემები დაშიფრულია. გეგმა განსაზღვრავს, როგორ უნდა გაგრძელდეს მომსახურება ხელით (Manual) რეჟიმში, სანამ სისტემები აღდგება.
- საკვანძო პერსონალის დანაკლისი: პანდემიის ან სხვა მიზეზით თანამშრომლების დიდი ნაწილი ვერ ცხადდება სამსახურში. გეგმა ითვალისწინებს ფუნქციების გადანაწილებას.
- მომწოდებლის პრობლემა: ძირითადი მომწოდებელი ვერ აწვდის პროდუქციას. BCP ითვალისწინებს წინასწარ შეთანხმებულ ალტერნატიულ წყაროებს.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
ბიზნესის უწყვეტობის მართვას არეგულირებს რამდენიმე სექტორული ნორმატიული აქტი. საფინანსო სექტორისთვის მოქმედებს საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანება „კომერციული ბანკების კორპორაციული მართვის კოდექსის დამტკიცების შესახებ“ და კიბერუსაფრთხოების ჩარჩო, რომელიც ავალდებულებს ბანკებს BCP-ის ქონას. კრიტიკული ინფრასტრუქტურისთვის (ენერგეტიკა, ტრანსპორტი) მნიშვნელოვანია კანონი „ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ“ და კანონი „სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“, რომლებიც ითხოვენ საგანგებო სიტუაციებისთვის მზადყოფნას. გარდა ამისა, შრომის კოდექსი ავალდებულებს დამსაქმებელს, უზრუნველყოს უსაფრთხო სამუშაო გარემო, რაც BCP-ის ნაწილია.
მომსახურების მიღების პროცესი
პროცესი იწყება ინტერვიუებით დეპარტამენტების ხელმძღვანელებთან, რათა დადგინდეს კრიტიკული ფუნქციები (BIA). შემდეგ კონსულტანტები აფასებენ არსებულ რესურსებს და წერენ სტრატეგიას. იქმნება BCP დოკუმენტი, რომელიც მტკიცდება მენეჯმენტის მიერ. ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპია ტესტირება — გეგმა არ მუშაობს, თუ ის არ არის „გატესტილი“. ტარდება სიმულაციური თამაშები ან რეალური ტესტები, რის შემდეგაც გეგმა ახლდება მიღებული გამოცდილების საფუძველზე.
რატომ Legal.ge?
ბიზნესის უწყვეტობა არ არის მხოლოდ დოკუმენტი თაროზე; ეს არის ცოცხალი პროცესი. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი სპეციალისტები ფლობენ საერთაშორისო სერტიფიკატებს (CBCP, ISO 22301) და აქვთ პრაქტიკული გამოცდილება ქართულ რეალობაში. ისინი დაგეხმარებიან, შექმნათ ისეთი გეგმა, რომელიც რეალურად იმუშავებს კრიზისის დროს და არა მხოლოდ ფორმალურად დააკმაყოფილებს რეგულატორის მოთხოვნებს. მოემზადეთ გაუთვალისწინებლისთვის Legal.ge-ს ექსპერტებთან ერთად.
განახლდა: ...