რეგულატორული რისკის შეფასება

შესავალი: რა არის რეგულატორული რისკის შეფასება?

რეგულატორული რისკი წარმოადგენს საფრთხეს, რომ კანონმდებლობის, წესების ან რეგულაციების ცვლილებამ, ან მათმა შეუსრულებლობამ, შეიძლება მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენოს კომპანიის საქმიანობას, გამოიწვიოს ფინანსური ჯარიმები, ლიცენზიაზე უარის თქმა ან რეპუტაციის შელახვა. საქართველოში, სადაც საკანონმდებლო გარემო დინამიურად ვითარდება და ევროკავშირთან ჰარმონიზაციის პროცესშია, ეს რისკი განსაკუთრებით მაღალია. რეგულატორული რისკის შეფასება არის პროაქტიული პროცესი, რომლის დროსაც სპეციალისტები აანალიზებენ არსებულ და მოსალოდნელ სამართლებრივ ცვლილებებს და აფასებენ მათ გავლენას კონკრეტულ ბიზნესზე. ეს სერვისი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია რეგულირებადი სფეროებისთვის (ბანკები, აზარტული თამაშები, ენერგეტიკა, ფარმაცია), თუმცა ნებისმიერი კომპანიისთვის სასარგებლოა იმის ცოდნა, თუ რა სამართლებრივი ვალდებულებები ეკისრება.

რას მოიცავს ეს მომსახურება?

რეგულატორული რისკის შეფასება კომპლექსური სერვისია, რომელიც მოიცავს:

• საკანონმდებლო მონიტორინგი (Legislative Horizon Scanning): დაგეგმილი საკანონმდებლო ცვლილებების მუდმივი თვალყურის დევნება და მათი პოტენციური გავლენის ანალიზი კლიენტის ბიზნესზე.
• შესაბამისობის აუდიტი (Compliance Audit): არსებული ბიზნეს-პროცესების შემოწმება მოქმედ რეგულაციებთან შესაბამისობაზე (მაგ. გარემოსდაცვითი ნორმები, შრომითი სტანდარტები).
• სალიცენზიო და სანებართვო პირობების შემოწმება: ანალიზი, ასრულებს თუ არა კომპანია ლიცენზიის ყველა პირობას და არსებობს თუ არა ლიცენზრის გაუქმების რისკი.
• ურთიერთობა მარეგულირებლებთან: კომუნიკაციის სტრატეგიის შემუშავება სახელმწიფო უწყებებთან (ეროვნული ბანკი, კომუნიკაციების კომისი, კონკურენციის სააგენტო).
• სანქციების რისკის ანალიზი: საერთაშორისო და ადგილობრივი სანქციების რეჟიმებთან შესაბამისობის შემოწმება (განსაკუთრებით აქტუალურია ფინანსური სექტორისთვის).

ხშირად გავრცელებული სიტუაციები

კომპანიები მიმართავენ რეგულატორული რისკების შემფასებლებს შემდეგ სიტუაციებში:

• ახალი კანონის მიღება: მაგალითად, „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ ახალი კანონის ამოქმედებისას კომპანიებს დასჭირდათ მასშტაბური ცვლილებები მონაცემთა დამუშავების პროცესებში.
• ბაზარზე შესვლა: უცხოური კომპანია გეგმავს საქართველოში ოპერირებას და სჭირდება იმის ცოდნა, რა რეგულაციები მოქმედებს მის სექტორში (მაგ. კრიპტო-ბირჟის გახსნა).
• ლიცენზიის განახლება: როდესაც ახლოვდება ლიცენზიის ვადის გასვლა და კომპანიას სურს დარწმუნდეს, რომ სრულად აკმაყოფილებს განახლებულ მოთხოვნებს.
• მარეგულირებლის შემოწმება: სახელმწიფო უწყების მიერ დაგეგმილი ინსპექტირების წინ მოსამზადებელი „იმიტირებული აუდიტის“ ჩატარება.
• სექტორული ცვლილებები: აზარტული თამაშების რეგულაციების გამკაცრებისას, ოპერატორებს სჭირდებათ რისკების მყისიერი შეფასება ბიზნესის გადარჩენისთვის.

საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები

რეგულატორული რისკების შეფასება ეფუძნება კონკრეტული სექტორის მარეგულირებელ კანონმდებლობას. საბანკო სფეროში ეს არის „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ კანონი და „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ კანონი. ასევე კრიტიკულია „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ კანონი, რომლის დარღვევა უმძიმეს სანქციებს ითვალისწინებს. ბიზნესის ფართო წრისთვის მნიშვნელოვანია „კონკურენციის შესახებ“ კანონი (დომინირებული მდგომარეობის ბოროტად გამოყენების რისკი) და „მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონი. ადმინისტრაციულ ორგანოებთან ურთიერთობისას გადამწყვეტია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ცოდნა, რომელიც განსაზღვრავს ადმინისტრაციული წარმოების წესებსა და ბიზნესის უფლებებს სახელმწიფო შემოწმებისას.

მომსახურების პროცესი

პროცესი ჩვეულებრივ შემდეგნაირად წარიმართება:

1. სკოპინგის ეტაპი: განისაზღვრება კვლევის არეალი — კონკრეტული რეგულაცია, მთლიანი სექტორი თუ კონკრეტული ბიზნეს-პროცესი.
2. Gap Analysis (ხარვეზების ანალიზი): შედარდება კომპანიის არსებული მდგომარეობა კანონმდებლობის მოთხოვნებთან და გამოვლინდება შეუსაბამობები.
3. რისკის შეფასება: თითოეული შეუსაბამობისთვის განისაზღვრება რისკის დონე (ჯარიმის ოდენობა, საქმიანობის შეჩერების საფრთხე).
4. რეკომენდაციები: იურისტები შეიმუშავებენ კონკრეტულ გეგმას ხარვეზების აღმოსაფხვრელად (პოლიტიკების შეცვლა, ახალი პროცედურების დანერგვა).
5. იმპლემენტაციის მხარდაჭერა: რეკომენდაციების აღსრულებაში დახმარება.

რატომ Legal.ge?

Legal.ge-ზე თქვენ უკავშირდებით იურისტებს, რომლებიც არა მხოლოდ ზოგად კანონმდებლობას, არამედ კონკრეტული ინდუსტრიების ნიუანსებს იცნობენ. მარეგულირებლებთან ურთიერთობის გამოცდილება და კანონმდებლობის ღრმა ცოდნა საშუალებას აძლევს ჩვენს პლატფორმაზე წარმოდგენილ სპეციალისტებს, ზუსტად განსაზღვრონ თქვენი ბიზნესის წინაშე არსებული რეგულატორული საფრთხეები. იპოვეთ კვალიფიციური მრჩეველი Legal.ge-ზე და იყავით მუდამ ერთი ნაბიჯით წინ ცვალებად საკანონმდებლო გარემოში.