შესავალი: რა არის რისკის შეფასება და რატომ არის ის აუცილებელი?
რისკის შეფასება (Risk Assessment) არის პროაქტიული პროცესი, რომლის დროსაც ხდება ორგანიზაციის წინაშე არსებული პოტენციური საფრთხეების იდენტიფიცირება და ანალიზი. განსხვავებით კრიზისული მენეჯმენტისგან, რომელიც უკვე დამდგარ პრობლემას ებრძვის, რისკის შეფასება მიზნად ისახავს პრობლემის თავიდან აცილებას. საქართველოში, სადაც ბიზნეს გარემო და საკანონმდებლო რეგულაციები სწრაფად იცვლება, კომპანიები ხშირად დგანან უხილავი სამართლებრივი, ფინანსური და ოპერაციული რისკების წინაშე. ეს სერვისი გულისხმობს კომპანიის საქმიანობის ღრმა, რენტგენულ დიაგნოსტიკას, რათა დადგინდეს, სად არის "სუსტი რგოლი" — იქნება ეს გაუმართავი კონტრაქტები, საგადასახადო დარღვევები, ინტელექტუალური საკუთრების დაუცველობა თუ კორპორაციული მართვის ხარვეზები. რისკის შეფასება არის ინფორმირებული გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
რისკის შეფასების სერვისი კომპლექსურია და მოიცავს რამდენიმე ეტაპს:
- სამართლებრივი აუდიტი (Legal Audit): კომპანიის არსებული დოკუმენტაციის (წესდება, ოქმები, ხელშეკრულებები) შესწავლა კანონმდებლობასთან შესაბამისობაზე.
- საოპერაციო პროცესების ანალიზი: ბიზნეს პროცესების შესწავლა იმის დასადგენად, თუ სად შეიძლება წარმოიშვას სამართლებრივი პასუხისმგებლობა (მაგ. შრომის უსაფრთხოება, მონაცემთა დამუშავება).
- კონტრაგენტების შემოწმება: ძირითადი პარტნიორებისა და მომწოდებლების საიმედოობისა და სამართლებრივი სტატუსის გადამოწმება.
- მარეგულირებელი შესაბამისობის შეფასება: რამდენად აკმაყოფილებს კომპანია კონკრეტული სექტორისთვის (მაგ. მშენებლობა, ფარმაცია) დაწესებულ ლიცენზიებსა და ნებართვებს.
- რისკების რუკის შედგენა: იდენტიფიცირებული საფრთხეების კლასიფიკაცია მათი მოხდენის ალბათობისა და პოტენციური ზიანის მიხედვით.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
რისკის შეფასება განსაკუთრებით აქტუალურია შემდეგ შემთხვევებში:
- ინვესტიციის განხორციელებამდე: ინვესტორს სურს დარწმუნდეს, რომ სამიზნე კომპანიას არ აქვს ფარული ვალდებულებები ან სასამართლო დავები (Due Diligence).
- ახალ ბაზარზე შესვლა: უცხოური კომპანია იწყებს ოპერირებას საქართველოში და სჭირდება ადგილობრივი კანონმდებლობიდან გამომდინარე რისკების ცოდნა.
- სტრუქტურული რეორგანიზაცია: კომპანიების შერწყმის ან გაყოფის დროს, რათა სწორად გადანაწილდეს აქტივები და ვალდებულებები.
- საგადასახადო შემოწმების მოლოდინი: კომპანია ატარებს შიდა, წინასწარ შემოწმებას ("Mock Audit"), რათა მოემზადოს შემოსავლების სამსახურის ვიზიტისთვის.
- მსხვილი გარიგების დადება: კრიტიკული მნიშვნელობის ხელშეკრულების გაფორმებამდე მისი პირობების რისკ-ანალიზი.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
რისკის შეფასებისას იურისტები ეყრდნობიან საქართველოს ძირითად საკანონმდებლო აქტებს. „მეწარმეთა შესახებ“ კანონი აწესებს დირექტორთა „ზრუნვის მოვალეობას“, რაც პირდაპირ გულისხმობს რისკების გონივრულ მართვას. ამ მოვალეობის შეუსრულებლობა შესაძლოა გახდეს მენეჯმენტის პირადი პასუხისმგებლობის საფუძველი. სამოქალაქო კოდექსი არეგულირებს სახელშეკრულებო რისკებს, ხოლო საგადასახადო კოდექსი — ფისკალურ ვალდებულებებს. გარდა ამისა, სპეციფიკური რისკები (მაგ. გარემოსდაცვითი) ფასდება „გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსის“ მიხედვით. საფინანსო სექტორში მოქმედი კომპანიებისთვის ასევე სავალდებულოა ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი რისკების მართვის დებულებების გათვალისწინება.
მომსახურების პროცესი
რისკის შეფასების პროცესი ჩვეულებრივ მოიცავს:
- ინფორმაციის მოძიება: კითხვარების შევსება, მენეჯმენტთან გასაუბრება და დოკუმენტაციის გამოთხოვა.
- ანალიზი: ექსპერტთა ჯგუფი აანალიზებს მიღებულ ინფორმაციას და ადარებს მას საკანონმდებლო მოთხოვნებთან.
- იდენტიფიცირება: კონკრეტული საფრთხეების გამოვლენა (მაგ. "ხელშეკრულება X არ ითვალისწინებს ინფლაციის რისკს").
- შეფასება: რისკის სიმწვავის განსაზღვრა (მაღალი, საშუალო, დაბალი).
- ანგარიშგება: დეტალური წერილობითი დასკვნის მომზადება რეკომენდაციებით.
რატომ Legal.ge?
სწორი დიაგნოზი მკურნალობის ნახევარია. Legal.ge გაძლევთ წვდომას გამოცდილ იურისტებზე, რომლებიც სპეციალიზდებიან კორპორაციულ აუდიტსა და რისკების შეფასებაში. ჩვენი პლატფორმის მეშვეობით შეგიძლიათ შეარჩიოთ სპეციალისტები, რომლებსაც აქვთ კონკრეტულად თქვენი ინდუსტრიის (იქნება ეს მშენებლობა, IT თუ ვაჭრობა) ცოდნა. ნუ დაელოდებით პრობლემის დადგომას — შეაფასეთ და მართეთ რისკები დღესვე Legal.ge-ს დახმარებით.
განახლდა: ...