სერვისის შესახებ
დომინანტურ მდგომარეობაში მყოფი ეკონომიკური აგენტის ქმედებები კონკურენციის შესახებ საქართველოს კანონის განსაკუთრებული კონტროლის ქვეშაა. წინამდებარე გვერდი განმარტავს, როგორ განისაზღვრება დომინანტური მდგომარეობა (მუხლი 5), რომელი ქმედებები ითვლება მის ბოროტად გამოყენებად (მუხლი 6), როგორ მიმდინარეობს საქმის მოკვლევა სააგენტოში (მუხლი 25) და რა ჯარიმები გათვალისწინებულია დარღვევისთვის (მუხლი 33). ეს ოთხი ნორმა ერთად აწყობს იმ სამართლებრივ მექანიზმს, რომელიც ბაზარზე ძალაუფლების მქონე მოთამაშის ქცევას ზღუდავს და დაზარალებულ მხარეებს დაცვის გზას აძლევს. მნიშვნელოვანია, რომ კანონი დომინაციას თავად არ კრძალავს — დასჯადი მხოლოდ ამ ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებაა; სწორედ ამ ზღვარზე აწყობს საქმე მთელ ანალიზს.
დომინანტური მდგომარეობა და მისი კრიტერიუმები
მუხლი 5-ის მიხედვით, დომინანტური მდგომარეობა განისაზღვრება შესაბამის ბაზარზე ეკონომიკური აგენტის საბაზრო წილის, მისი კონკურენტების საბაზრო წილების, ბაზარზე შესვლისა და წარმოების გაფართოების ბარიერების, მყიდველის საბაზრო ძალაუფლების, ნედლეულის წყაროს ხელმისაწვდომობის, ვერტიკალური ინტეგრაციის ხარისხის, ქსელური ეფექტებისა და საბაზრო ძალაუფლების განმსაზღვრელი სხვა ფაქტორების გათვალისწინებით. საბაზრო წილს და მის ძალაუფლებას სააგენტო ბაზრის ანალიზის მეთოდური მითითებების გამოყენებით განსაზღვრავს და ამ გაანგარიშებას სათანადო სამართლებრივი აქტით აფუძნებს. ეს განსაზღვრა ყოველ კონკრეტულ ბაზარზე ცალკე ხდება და დროთა განმავლობაში ცვალებადია. — ეს ნიშნავს, რომ დომინაციის დადგენა არა ინტუიციური, არამედ მეთოდოლოგიურად გაანგარიშებული პროცესია.
ბოროტად გამოყენების ფორმები
მუხლი 6 ადგენს: ერთი ან რამდენიმე ეკონომიკური აგენტის — ჯგუფური დომინანტური მდგომარეობის შემთხვევაშიც — მიერ დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენება დაუშვებელია. ბოროტად გამოყენებად შეიძლება ჩაითვალოს: შესყიდვის ან გაყიდვის არასამართლიანი ფასის ან სხვა არასამართლიანი სავაჭრო პირობების პირდაპირ ან არაპირდაპირ დადგენა; წარმოების, ბაზრის ან ტექნოლოგიური განვითარების მომხმარებლის ინტერესების საზიანოდ შეზღუდვა; გარკვეულ სავაჭრო პარტნიორებთან იდენტურ ტრანზაქციებზე განსხვავებული პირობების დაწესება, რითაც ისინი არაკონკურენტულ მდგომარეობაში აღმოჩნდებიან; აგრეთვე გარიგების დასადებად მხარისთვის ისეთი დამატებითი პირობის დაწესება, რომელიც არც საგნობრივად და არც კომერციულად არ არის დაკავშირებული გარიგების საგანთან. ეს ჩამონათვალი დახურული არ არის — კანონი „სხვა“ ფორმებსაც მოიცავს, ამიტომ თითოეული პრაქტიკა ცალკე უნდა შეფასდეს.