ციფრული სასწავლო პლატფორმები მოსწავლეთა პერსონალურ მონაცემებს ყოველდღიურად აგროვებს და ამუშავებს: სახელი, ასაკი, საკონტაქტო მონაცემები, სასწავლო შედეგები და ქცევითი სტატისტიკა. ქართულ სამართალში ამ ურთიერთობას პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონი აწესრიგებს, რომელიც არასრულწლოვნებთან დაკავშირებულ სპეციალურ ნორმებსაც შეიცავს. ამ გვერდზე ჩვენ განვხილავთ, რა მოთხოვნები ეკისრება საგანმანათლებლო ტექნოლოგიურ პლატფორმას მოსწავლეთა მონაცემების დამუშავებისას, და სად არის საზღვარი, რომელზეც განზრახ არ გადავდივართ: საგანმანათლებლო დაწესებულების სტატუსისა და სასწავლო პროგრამების რეგულირება ცალკე სფეროა და მისი ნორმები აქ არ ციტირდება.
დამუშავების პრინციპები და ლეგიტიმური საფუძვლები
კანონის მე-4 მუხლი დამუშავების ყველა მონაწილისთვის სავალდებულო პრინციპებს ადგენს: მონაცემები უნდა დამუშავდეს კანონიერად, სამართლიანად, მოსწავლისთვის გამჭვირვალედ და მისი ღირსების შეულახავად; შეგროვდეს მხოლოდ კონკრეტული, მკაფიოდ განსაზღვრული და ლეგიტიმური მიზნებისთვის; დამუშავდეს მხოლოდ აუცილებელი მოცულობით; იყოს ნამდვილი და ზუსტი; შეინახოს მხოლოდ იმ ვადით, რაც მიზნის მისაღწევადაა საჭირო; და დაცული იყოს შესაბამისი ზომებით.
თითოეული დამუშავება უნდა ეყრდნობოდეს მე-5 მუხლით დადგენილ საფუძვლებს: მონაცემთა სუბიექტის თანხმობას, გარიგებით ნაკისრ ვალდებულების შესრულებას, კანონს, სავალდებულო მოვალეობებს, სასიცოცხლო ინტერესებს, საჯარო ინტერესს ან მნიშვნელოვან ლეგიტიმურ ინტერესს. საგანმანათლებლო პლატფორმისთვის ეს ნიშნავს, რომ ყველა ფუნქცია — რეგისტრაციიდან ანალიტიკამდე — წინასწარ უნდა იყოს გაანალიზებული: რომელი საფუძველი იმართავს მოცემულ დამუშავებას. საფუძვლის დასაბუთება თავად დამუშავებისთვის პასუხისმგებელ პირს ეკისრება.
მოსწავლის ასაკი და თანხმობის წესი
არასრულწლოვნებთან დაკავშირებული ცენტრალური ნორმა კანონის მე-7 მუხლია: არასრულწლოვნის შესახებ მონაცემთა დამუშავება მისი თანხმობის საფუძველზე დასაშვებია, თუ მან 16 წლის ასაკს მიაღწია, ხოლო 16 წლამდე არასრულწლოვანის შესახებ მონაცემთა დამუშავება — მისი მშობლის ან სხვა კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობით. კანონით გათვალისწინებულია შემთხვევები, როდესაც 16 წლიდან 18 წლამდე არასრულწლოვანისა და მისი წარმომადგენლის თანხმობა ორივეა საჭირო.
პლატფორმა ვალდებულია მიიღოს გონივრული და ადეკვატური ზომები 16 წლამდე მოსწავლის მშობლის ან კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის არსებობის დასადასტურებლად. არასრულწლოვნის შესახებ განსაკუთრებული კატეგორიის მონაცემთა დამუშავება დასაშვებია მხოლოდ წარმომადგენლის წერილობითი თანხმობით. დამუშავებისას პლატფორმა ვალდებულია გაითვალისწინოს და დაიცვას არასრულწლოვნის საუკეთესო ინტერესები, ხოლო წარმომადგენლის თანხმობა ნამდვილად არ ჩაითვლება, თუ დამუშავება ბავშვის ინტერესებს საფრთხეს უქმნის ან ზიანს აყენებს.